Leyla YolalanRoman
Bahçıvan ve Ölüm, modern Bulgar edebiyatının en önemli yazarlarından olan Georgi Gospodinov’un, Hüznün Fiziği ve Zaman Sığınağı romanlarından ve Yokluğun Haritaları adlı şiir kitabından sonra okuduğum dördüncü kitabı.Ölüm ve ölümün nasıl kabullenileceği üzerine uzun uzun düşünmemizi sağlayan bir roman Bahçıvan ve Ölüm. Ölümün bir son değil, hatırlama ve hafıza, varlık ve yokluk, zaman üzerine düşünmek olduğunu hissettiren bir roman. “Aslında bu kitap ölüm hakkında değil, sona eren bir hayat için duyulan hüzün hakkında. Arada fark var” der Gospodinov. Kitap, romandan ziyade bir anı kitabı. Hasta yatağında babası için bir şey yapamadığından suçluluk duyan, babasının acı çekmemesi için dua eden, kelimelere inanan ama ölüm karşısında kelimesiz kalan bir oğulun anıları…Bu bakımdan okurun kalbine dokunan , yürek burkan bir kitap Bahçıvan ve Ölüm. Ancak babanın şu sözleri tuhaf bir ferahlık verir okurun yüreğine: “Korkacak bir şey yok…” Romanda, metinlerarasılık romana dikkat çekici bir hava katmış. Zaman Sığınağı’nın başkarakteri Gaustin’le burada karşılaşmak çok hoştu.” Sadece ölüm ve çocukluk vardır, der Gaustin.” “Gaustin’in dediği gibi, geçmişte zaman tek yönlü akmaz.” Gospodinov, babasının hastalığı süresince geriye dönüşlerle “Babamın stoklarından acilen bir hikayeye ihtiyacım var.” diyerek babasıyla hatıralarını anlatır. Ve siz de ne mutlu stoklarında babasıyla ilgili birçok hikayesi olanlara, diye iç geçirirsiniz. Gospodinov, babasının hastalığını anlatırken bol bol tıbbi terimler kullanır ve şöyle der: “Ölüm Latince konuşur. Şimdiye kadar Latincenin ölü bir dil olduğunu sanırdım. Şimdi ölümün dili olduğunu biliyorum.” Son olarak romanda Bulgaristan’a ait geleneklerin, ritüellerin, geleneksel sözcüklerin, çok canlı bir anlatı atmosferi yarattığını söylemek istiyorum. Mesela “Aziz İgnatius Günü, rakiya, lütenitsa, günnük, mür, survaçka, pat-o, çorbaciya, haşlanmış buğday yemek…” “Yaşayanlar ölülerin gözlerini kapatır, ölüler yaşayanların gözlerini açar.” “Bizi çocuk olarak hatırlayan son kişi de gittiğinde hala var olduğumuz söylenebilir miydi?” “Ölüm, sensiz olgunlaşan bir kiraz ağacıdır.”
·
29 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.