Ruth'a layık olmak istedi. Ruth ona layık değildi.
Martin Eden’i ne kadar sevdiysem, Ruth’tan da o kadar nefret ettim. Martin değiştikçe, Ruth’un aslında sandığı kadar derin ve bilgili olmadığını fark ediyor; bu fark ediş onu Ruth’tan çok, onun temsil ettiği sınıfsal ve yüzeysel dünyadan koparıyor. Romanın en acı ve en güçlü yüzleşmesi ise Martin ile Ruth’un son buluşmasında yaşanıyor. Martin’in “Bu kitapları ben eskiden yazdım; şimdi değer kazandılar diye mi ben de değer kazandım? O zaman neredeydiniz, annen neden beni istemedi?” sözleri, sevginin değil statünün belirleyici olduğu bir düzenin sert bir hesabı niteliğinde.
Ruth’un tam karşısında ise Maria karakteri duruyor. Martin sefil hâlindeyken bile ona inanan, beklentisiz ve samimi bir bağlılık gösteren Maria; verdiği sözleri tutmasıyla romanın en saf ve en insani karakterlerinden biri. Bu yönüyle Maria, Ruth’un temsil ettiği koşullu sevgiden keskin biçimde ayrılıyor.
Kitap benim için üç bölümden oluşuyordu. İlk 200 sayfaya kadar roman adeta akıp gitti; Martin’in Ruth’u kazanma arzusu ve kendini inşa etme çabası oldukça etkileyiciydi. 200 ile 400. sayfalar arasında ise felsefi tartışmalar ve uzun diyaloglar yer yer beni sıktı. Buna rağmen sonunu büyük bir merakla okumaya devam ettim.
Final kısmı son derece çarpıcıydı. Martin’in Ruth’la birlikte olmayacağını tahmin ediyordum; ancak intihar edeceğini açıkçası beklemiyordum. Hastane sahnesi bu açıdan özellikle etkileyiciydi: Doktorlar fiziksel olarak vücudunun çok güçlü olduğunu, hatta yüz yıl yaşayabileceğini söylüyordu; fakat Martin’in asıl tükenen yanı ruhuydu.
Martin Eden, başarıya giden yolun insanı yüceltmekten çok yalnızlaştırabileceğini gösteren sert ve sarsıcı bir roman. Okur, kitabı bitirdiğinde Martin’in haklılığıyla değil, onun derin çaresizliğiyle baş başa kalıyor.
·
26 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.