Yeşil Evler, William Henry Hudson’ın doğaya duyduğu derin hayranlığın ve insanın medeniyetle birlikte kaybettiği masumiyetin güçlü bir anlatımıdır. Roman, 19. yüzyılın ikinci yarısında, yaklaşık 1800’lerin ortalarında geçer. Bu dönem, Latin Amerika’daki siyasi çalkantılar ve iç savaşlarla karakterizedir.
Abel’in katıldığı isyan ve medeniyetten kaçışı bu tarihsel bağlam içinde anlam kazanır.Roman, Abel’in yaşadığı ülkede patlak veren siyasi bir isyanla başlar. Abel, mevcut yönetime karşı düzenlenen bu ayaklanmaya idealist düşüncelerle katılır. Ancak isyan kısa sürede bastırılır. İsyancıların bir kısmı öldürülür, bir kısmı tutuklanır. Abel ise yakalanmamak için her şeyini geride bırakarak kaçmak zorunda kalır. Bu kaçış ani, plansız ve korku doludur. Abel artık hem siyasi otorite tarafından aranan bir suçlu hem de kendi ülkesinde istenmeyen bir figür hâline gelmiştir.
Canını kurtarmak için Venezuela’nın güneyindeki Guyana ormanlarına doğru yol alır. Medeniyetten uzaklaştıkça fiziksel koşullar ağırlaşır; açlık, hastalık ve bilinmezlik Abel’i zorlar. Orman onun için başlangıçta bir sığınak değil, hayatta kalması gereken tehlikeli bir yerdir. Zamanla bu vahşi doğaya uyum sağlamayı öğrenir.
Ormanda ilerlerken farklı yerli kabilelerle karşılaşır. Başlangıçta bu kabileler Abel’e temkinli yaklaşır. Onu yabancı, potansiyel bir tehdit olarak görürler. Abel ise onların dilini, geleneklerini bilmediği için yanlış anlaşılır. Ancak zaman içinde Abel, sessizliği ve saldırgan olmayan tavırları sayesinde bazı kabilelerin güvenini kazanır ve bir süre onlarla birlikte yaşar. Bu süreçte yerli halkın doğayla kurduğu ilişkiyi, korkularını ve batıl inançlarını yakından gözlemler.
Abel’in yerlilerle ilişkisi tamamen dostane değildir. Bazı kabileler, dış dünyadan gelen herkesi uğursuz sayar. Özellikle bilinmeyene karşı büyük bir korku duyarlar. Abel’in beyaz olması, farklı konuşması ve alışkanlıkları onu her zaman “öteki” yapar. Bu durum, onun hiçbir zaman tam anlamıyla kabul edilmemesine neden olur.
Abel’in Rima ile tanışması bu dönemde gerçekleşir. Rima’nın doğayla olağanüstü uyumu ve kuşlarla konuşabilmesi, yerli kabileler arasında büyük bir korku yaratmıştır. Rima ve onu büyüten Nuflo, bu yüzden insanlardan uzak yaşamayı seçmiştir. Yerli halk, Rima’yı lanetli ve uğursuz biri olarak görür. Abel ise Rima’da korkulacak bir şey değil, saf ve masum bir varlık görür.Abel, Rima ile tanıştıktan sonra ormanda geçirdiği zamanı bir tür sığınak olarak görmeye başlar. Ancak Rima’nın kökenine dair belirsizlik ve onun insanlar arasında yaşayamayacak kadar farklı oluşu, Abel’i harekete geçirir. Rima’nın da geçmişine dair silik anıları ve annesinden kalan izler, onun bir zamanlar başka bir topluluğa ait olabileceğini düşündürür. Bunun üzerine Abel, Rima’nın halkını bulabilmek ve onun “insanlar arasında” güvenli bir yaşam sürebileceği bir yer olup olmadığını anlamak ister.
Bu amaçla Abel ve Rima, ormanın derinliklerinden çıkarak yerleşim yerlerine doğru bir yolculuğa başlar. Bu yolculuk, sadece mekânsal bir hareket değildir; aynı zamanda doğadan medeniyete doğru yapılan tehlikeli bir geçiştir. Ormandan uzaklaştıkça Rima’nın huzursuzluğu artar. İnsanlara yaklaştıkça onun doğayla kurduğu saf bağ zayıflar. Şehir ve yerleşim alanları Rima için yabancı, tehditkâr ve boğucu bir dünyadır.
Rima’nın halkını arama girişimi başarısız olur. Gittikleri yerlerde Rima’ya benzer kimseye rastlanmaz. Aksine, insanlar Rima’yı tuhaf, korkutucu ve anlaşılmaz bulur. Bu süreçte Abel, Rima’nın medeniyet içinde korunamayacağını fark etmeye başlar. İnsan toplulukları, farklı olanı kabullenmek yerine onu dışlamayı tercih eder.
Bu yolculuk, Abel ile Rima arasındaki çatışmayı da derinleştirir. Abel, Rima’yı insan dünyasında güvence altına almak isterken; Rima, farkında olmadan doğanın sınırları dışına çekilmektedir. Ormana geri dönüş kaçınılmaz olur. Ancak bu dönüş, artık güvenli değildir. Çünkü Rima’nın varlığı yayılmış, söylentiler artmış ve yerli kabilelerin korkusu daha da büyümüştür.
Ormana dönüşten sonra düşmanlık açık hâle gelir. Yerli halk, Rima’yı lanetli ve tehlikeli bir varlık olarak görmeye başlar. Abel’in Rima’yı koruma çabaları yetersiz kalır. Roman, Rima’nın öldürülmesiyle trajik bir noktaya ulaşır. Bu ölüm, yalnızca bir bireyin değil, doğayla uyum içinde yaşama ihtimalinin de yok oluşudur.
Abel, Rima’yı ve onun geçmişini anlamaya çalıştıkça, yerli kabilelerle arasındaki mesafe de büyür. Kabileler, Abel’in Rima’ya yakınlaşmasını bir tehdit olarak algılar. Zamanla bu güvensizlik düşmanlığa dönüşür. İnsan korkusu, söylentilerle ve batıl inançlarla beslenir. Rima’nın varlığı, kabileler için doğanın düzenini bozan bir unsur hâline gelir.
Sonunda bu korku kontrolden çıkar. Yerli halk, Rima’yı yok ederek tehlikeden kurtulacaklarına inanır. Rima’nın öldürülmesi, yalnızca bireysel bir cinayet değil; korkunun, cehaletin ve önyargının toplu bir şiddete dönüşmesidir. Abel bu trajediye engel olamaz. Rima’nın ölümüyle birlikte Abel’in ormana ve insanlara dair umudu da yıkılır.
Rima’nın ölümünden sonra Abel derin bir ruhsal çöküş yaşar. Yaşadığı suçluluk ve acı, onu halüsinasyonlara sürükler; Rima’yı gördüğünü, sesini duyduğunu ve onun hâlâ var olduğuna inandığını anlatır. Abel, Rima’nın küllerini yanından ayırmaz ve onları yaşamı boyunca yanında taşır. Bu küller, onun için yalnızca sevdiği kadının kalıntısı değil, kaybolmuş bir masumiyetin simgesidir. Abel daha sonra yeniden insan yerleşimlerine, medeniyete döner; ancak şehir yaşamı da ona huzur vermez. Ne ormana ne de şehre ait hisseder. Roman, Abel’in bu aidiyetsizlik hâliyle son bulur ve insanın doğayla kurduğu bağın geri dönülmez biçimde koptuğunu ima eder.
Bence Yeşil Evler, herkesin seveceği bir kitap değil ama doğru ruh hâlinde okunduğunda insanın içine yerleşen bir eser. Rima karakteri beni çok etkiledi çünkü o, bu dünyanın kabul etmediği kadar saf. Roman bana şunu hissettirdi: İnsan, iyi niyetli bile olsa, anlamadığı şeyi koruyamıyor. Abel’in çaresizliği çok gerçek; çünkü çoğu zaman biz de kötülüğe engel olamayacak kadar “seyirci” kalıyoruz. Kitabı bitirdiğimde içimde tatlı bir hüzün ve ağır bir farkındalık kaldı. Bana göre Yeşil Evler, doğayı anlatan değil, insanı utandıran bir roman.
·
25 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.