Ya ana karakter bize yalan söylüyorsa?Edebiyat
İnsan beyni manipülatiftir. Zihin, yaşanan her olayı, kendi lehine olacak detayları ön plana alıp, kendi aleyhine olan detayları perde arkasına atacak şekilde değerlendirir. Bu şekilde her insan kendini haklı görür. Ego arttıkça, manipülasyon da artar. Doğrudan karakterin zihninden takip ettiğimiz romanlarda, karakterin zihni bizi de manipüle edebilir. Bize vakayı öyle detaylarla aktarır ki, biz de ana karakterin haklı olduğunu düşünebiliriz.
R.F. Kuang’ın “Sarı Yüz”ünü okurken, kitabın ortasından itibaren zihnime bu soru takıldı. Acaba ana karakter beni ne kadar manipüle ediyor? Arkadaşını öldürmüş olabilir mi, ya da ölümü engellemesi mümkün iken bu adımı atmamış olabilir mi?
Sarı Yüz’ün orijinal dilindeki ilk baskısı 2023 yılında yapılmış. Türkiye baskısı ise 2025 yılında gerçekleşmiş. ABD’deki yayıncılık ve kitap sektörünün ne kadar piyasalaştığı, edebi değerin kitap için anlamsızlaştığına dair bir arka plan üzerine kurulmuş, kitap hırsızlığı ve intihale dair bir roman.
Romanın ilk bölümünde, June Hayward isimli beyaz bir Amerikalı ile, Athena Liu isimli Çin (Hong Kong) kökenli bir Amerikalı, -biri oldukça başarılı diğeri gölgede kalmış- iki genç kadın yazarın, Athena Liu’nun evinde oldukları bir gün, krep yeme yarışması yaptıkları anda, boğazına krep düğümlenen Athena Liu boğularak ölür. Başarılı yazar Athena, o gün, bitirdiği ve alışkanlığı gereği sadece daktiloda yazdığı bir eseri June’a göstermiştir. Ölümünün ardından, June bu esere el koyar. Hala ham olduğunu düşündüğü esere, kendi düzeltme ve eklemelerini yapar ve kitabın basılma süreci başlar.
Bu süreçte, ABD yayıncılık dünyasının dolambaçlı, çetrefilli ve şaşırtıcı güzergahını, editörlerin yayına müdahale genişliği, kitabın kadın ve erkeklere, farklı yaş gruplarına, farklı renk ve ırklardaki kişilere nasıl hitap edeceğine dair hesaplanmış kurgular ve cümleleri dehşetle takip ediyoruz. Buna, kitabın Çin’e dair bir hikaye olması nedeni ile yazarın adının Çinli ismini andıracak şekilde değiştirilmesi de dahil; Juniper Song
Kitap tüm bu profesyonel yayıncılık aşamalarından başarılı olarak geçiyor ve ardından ön siparişler sayesinde çok satanlar listesinden piyasaya çıkıyor.
Hikayenin gelişimi, bu kitabın Athena Liu’nun eseri olabileceğine dair sosyal medya söylentileri ile başlıyor ve yazarın kamuoyunu ikna çabası ile söylentilerin dalgalandığı bir süreçle ilerliyor.
Kitapta, sosyal medyaki linç kültürü dikkat çekici bir şekilde işleniyor ve çoğunlukla lincin temel argümanı ırkçılık. ABD’deki bu ırkçılık tartışmaları gerçekten ilginç. Buluttan nem kapan bir anti ırkçılık düzeyi ile bir vaka, farklı açılardan aynı anda hem ırkçı hem de anti ırkçı etiketine sahip olabiliyor. ABD’nin ırkçılık bir gibi bir yarasının olduğu açık ama tartışmaların bu yoğunlukta olması, yarayı sürekli açık tutmaya mı, yoksa tedavi etmeye mi katkı sağlıyor emin değilim.
Kitap, R. F Kuang’ın Fantastik dışı ilk romanı. Kendisi de bir Çin kökenli Amerikalı. İnternette fotoğrafını gördüğümde, zihnimde canlandırdığım Athena Liu karakterine çok benzettim. (Gerçi tüm Çinliler birbirlerine benziyorlar :-) Çin kökenli birisi olarak, beyaz bir karakterin gözünden bir roman yazması ne kadar ırkçı değerlendirildi bilemiyorum ama yazının başında da söylediğim gibi manipülatif bir zihin ile bizi başarılı bir şekilde karşı karşıya bıraktı. Ben hala karakterin bize aktardıklarının içindeki gerçeklik paylarını, öne çıkarıp gözümüze soktuğu önemsiz noktalar ile, gözümüzden kaçırdığı önemli ayrıntıları çözmeye çalışıyorum.
Sarı Yüz, edebi anlamda başarılı bir kitap sayılmayabilir. Anlatım tekniği, kelime çeşitliliği ve derinliği, tasvirleri, yaşama dair derin imgeleri olmayabilir. Kitap için bu çerçevede ciddi eleştiriler okudum. Ama benim için, kendini okutabilen, zihnimde derin soru işaretleri yaratıp, çözmem için çabalamamı sağlayan bir eser oldu. İçimde kalan yazarlık hevesine göz kırpan bir kitap olduğunu da eklemem lazım.
Son sözüm kitabın kapağı ile ilgili olacak. Orijinal kapak ile Türkçe baskısının kapağı aynı. Sarı zemin üzerine çekik iki göz, sade bir tasarım gibi ve kitapçı rafları için oldukça ilgi çekici. Ancak Kitabın orijinal ismi olan “Yellowface, bir gösteri dahilinde Doğu asyalı insanlar gibi görünmek için yapılan makyajı ifade ediyormuş. Bu anlamı ifade eden bir illüstrasyonun, kitabı daha ağır ve güçlü kılabileceğini düşündüm.
#yellowface #sarıyüz
·
34 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.