Oliver Twist, Charles Dickens’ın kaleminde bir roman olmaktan çıkar; yoksulluğun, vicdansızlığın ve ahlaki çürümenin karanlık bir haritasına dönüşür. Dickens, bu eserde bireyin değil, düzenin suçlu olduğunu fısıldamaz; açıkça haykırır.
Oliver, klasik bir kahraman değildir. Mücadele eden, plan yapan ya da kazanan biri olmaz. Onun gücü masumiyetinde saklıdır. Kirlenmeyen bir vicdan olarak romanın ortasında durur ve çevresindeki her kötülüğü daha görünür kılar. Dickens, Oliver’ı pasifliğiyle konuşturur; sessizliği bir çığlığa dönüştürür.
Romanın asıl karanlığı sokaklarda değil, kurumlarda gizlidir. Yetimhaneler, yoksul evleri ve sözde yardım sistemleri; merhametten arındırılmış bir bürokrasiyle yönetilir. Açlık, disiplin adı altında meşrulaştırılır; çocuklar “yük” olarak görülür. Dickens’ın ironisi tam da burada keskinleşir: Suç, sokakta değil; masanın başında işlenmektedir.
Fagin ve Bill Sikes gibi karakterler kötülüğün yüzü olsa da, bu kötülüğün kaynağı değildir. Onlar, toplumun dışına itilmişliğinin doğal sonucudur. Buna karşılık Nancy, eserin vicdanıdır. Suçun içinden gelen ama insanlığını yitirmeyen bu karakter, romanın en trajik sesidir; kurtuluş ihtimalinin bile bedelini hayatıyla öder.
Dickens’ın dili yer yer sert, yer yer merhametlidir. Betimlemeler kasvetlidir; Londra, yalnızca bir şehir değil, insanı öğüten bir mekân hâline gelir. Yazarın duygusal tonu bilinçlidir; okurun acıdan kaçmasına izin vermez.
·
75 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.