Karartma Geceleri, toplatılan bir kitap yüzünden gelişen olayları anlatır; ironik olan şu ki, yayımlandığı dönemde kendisi de toplatılmıştır. Rıfat Ilgaz, baskının, korkunun ve sansürün gündelik hayatta nasıl bir boğulma hissi yarattığını sade ama sert bir dille gösterir.
Romanın sinema uyarlaması Karartma Geceleri, “daha güzel bir dünya kurma yolunda paylarına acı düşenlere” ithafıyla başlar; haliyle o da sansür kuruluna takılır. Kitapla film arasındaki bu kader ortaklığı, anlatılanların kurgu değil, yaşanmış bir hakikat olduğunun en güçlü kanıtıdır.
Karartma Geceleri, sadece bir dönemi değil; düşüncenin suç sayıldığı her zamanı anlatır.