Pia mater incelemesiİnceleme
**Pia Mater’i sadece bir nörobilim kitabı gibi okumak büyük bir haksızlık olur. Çünkü bu kitap, beynin kıvrımlarını anlatırken aslında insanın hayata verdiği tepkileri çözüyor. Serkan Karaismailoğlu burada “beyin böyle çalışır” demekten çok, “sen böyle tepki veriyorsun” diyor. Aradaki fark ince ama sarsıcı.
Kitabın kurgusal omurgası üstü kapalı konuşalım Perit, Meryam, Tesla ve Alef üzerinden ilerliyor. Bunlar birer karakterden çok, zihinsel duruşlar gibi. Bazen bir olay karşısında mantığa sığınan tarafın oluyorsun, bazen sezgine yaslanan, bazen de her şeyin anlamını çözmeye çalışan o sessiz noktada kalıyorsun. Kitap bu geçişleri sana fark ettirmeden yaptırıyor. “Şimdi karakter değişti” demiyor; sen değişmiş oluyorsun.
Asıl mesele de burada başlıyor. Aynı olaya farklı insanların verdiği tepkilerin, aslında ne kadar öngörülebilir olduğunu gösteriyor. Özgür irade sandığımız şeyin, çoğu zaman geçmiş deneyimlerin, korkuların ve beynin seni koruma reflekslerinin bir sonucu olduğunu fark ediyorsun. Bu fark ediş, insanı küçültmüyor; aksine daha gerçek kılıyor.
Pia Mater’te bilim, hikâyenin arkasında yürüyen sessiz bir gölge gibi. Ön planda ise insan var:
kırılan, kaçan, direnen, anlam arayan insan.
Bu yüzden kitap “öğretici” değil, ayna gibi. Baktıkça kendinden parçalar görüyorsun ama hangisinin sen olduğundan emin olamıyorsun.
İkinci kitaba yapılan göndermeler de bir devam hissinden çok, bir derinleşme çağrısı gibi. Sanki yazar şunu diyor: “İlk soruyu sorduk, şimdi cevabı taşımaya hazır mısın?” Hazır olmayan için bu sadece bilgi olur; hazır olan içinse yüzleşme.
Ben bu kitabı bitirdiğimde şunu düşündüm:
İnsanlar olaylara verdikleri tepkilerle tanımlanıyor. Ama o tepkilerin kaynağını anlamak, insanı hem daha sakin hem daha dikkatli yapıyor. Pia Mater bunu bağırmadan, kanıt göstermeye çalışmadan, seni ikna etmeye uğraşmadan yapıyor.
Sonuç olarak:
Bu kitap beyni anlatmıyor.
Beynin seni nasıl anlattığını gösteriyor.
Ve bunu yaparken ne seni suçluyor ne de aklıyor.
Sadece ışığı yakıyor.
Görmek sana kalmış.**
·
41 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.