Birleşik bir sözcük olduğu için ilk sözcük "çakır" ile başlayalım. Çakır, günümüzde "Açık mavi, hareli ela (göz)" için kullanılıyor. Tabii bunun "yarı sarhoş" anlamıyla bir ilgisi yok. (...) Eski Türkçe sözcüklere ulaşabileceğimiz en güvenilir kaynak olan Divanu Lugati't-Türk'ün dizinini tarayarak araştırmaya başladım. Bu taramada hem "çakır" hem de "çagır" kelimelerine rastladım.
Çakır kelimesi bugün de aynı anlamda kullanılıyor: Gök gözlü. Asıl ipucunu veren kelime ise çagır oldu. Sözlükte bu kelimenin "şarap, şıra" anlamına geldiğini gördüm. Codex Cumanicus'ta (1303), çakır kelimesinin Latince vinum (şarap) ve Farsça şerab karşılığı olarak verildiğini, ayrıca şıra ve bor (içki) kelimeleriyle birlikte geçtiğini tespit ettim. Lehçe-i Osmani (1876) sözlüğünde ise çakır kelimesi "şarap, bade" anlamında yer alıyor ve çakırkeyif tabiri de kullanılıyor.
Yani çakırkeyif kelimesi en az 19'uncu yüzyıldan beri var ve kökeni Eski Türkçeye kadar uzanıyor
·
47 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
"Keyif" ise Arapça keyf kelimesinden geliyor. Keyfin kök anlamı "hâl, ruh hali". Arapçada keyfa, "nasıl" demek. Güncel Türkçe Sözlük'te sözcük bir hayli anlam genişlemesine uğramış zira 2023 basımında tam yedi anlam verilmiş. "Sağlık, canlılık; huzur, afiyet; istek, heves; alkollü içki ve başka uyuşturucu maddeler kullanıldığında insanda görülen durum, yolsuz, kural dışı istek ve esrar" gibi anlamlar içeriyor günümüzde.
Üstelik ehlikeyif, keyfiyet, keyfi gibi kullanımlar da günümüzde kullanılmaya devam ediyor.
Görüldüğü üzere çakırkeyif olmak sadece "hafif bir sarhoşluk" değil, kelime köklerine doğru keyifli bir yolculuk. O hâlde bu yolculukta tam kıvamında bir keyif dileyelim ama ipin ucunu kaçırmadan. Neyzen misali evimizi soracak hale gelmeyelim!