Savaş Sanatı 
Sun Tzu
Sun Tzu’nun Savaş Sanatı kitabına verilen isim bana göre fazla süslüdür. “Savaş Sanatı” yerine “Savaşın Matematiği” adı, içeriği daha doğru yansıtabilirdi. Çünkü kitapta anlatılanlar, sanatsal sezgilerden çok, neredeyse 2×2’nin 4 etmesi kadar garanti görülen kurallara dayanır.
Sun Tzu’nun yaklaşımı nettir:
Fazlaysan saldır, azsan kaç.
Askeri diri ve zinde olana saldırma, düşmüş olana saldır.
Tehlike varsa uzak dur, yoksa hücum et.
Savaş meydanında saldır, surlarla çevrili yerlere saldırma.
Bunların tamamı, lehimize sonuç verebilecek mantıksal ve matematiksel çıkarımlardır. Bu yüzden kitap, benim için “sanat” beklentisini tam anlamıyla karşılamamıştır. Elbette yazıldığı dönemin savaş şartlarına göre değerlidir ve bu bilinçle okunmalıdır. Bununla birlikte, Sun Tzu’nun yöntemleri sadece savaş için değil, hayata uyarlanmaya çalışıldığında günümüze de hitap eden yönler taşır.
Kitapta bana göre sanatsal sayılabilecek nokta oldukça sınırlıdır. Özellikle şu cümle dikkat çekicidir:
“Bütün muharebelerde, doğrudan metotlarla savaşa girişilebilir fakat zaferi temin eden, ancak dolaylı metotlardır.”
Yazar bu dolaylı metotlara değinir; ancak bu metotları ayrıntılı biçimde tahlil etmiş olsaydı kitap çok daha ilgi çekici olabilirdi.
Örneğin Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’un fethinde, surlarla çevrili bir şehri kuşatması Sun Tzu’nun kurallarına ters görünür. Fakat Fatih’in gemileri karadan yürütmesi, savaşın seyrini değiştiren dolaylı ve beklenmedik bir metottur. Bu tür örnekler, Sun Tzu’nun kabul edebileceği bir akıl yürütmeye karşılık gelir. Kitapta bu tarz yöntemler üzerinde daha fazla durulması, eseri daha değerli kılabilirdi.
Savaş Sanatı, “Savaşa nasıl hazırlanmalıyız?”, “Ne zaman savaşmalı, ne zaman geri durmalıyız?” ve “Gücü nasıl kullanmalıyız?” gibi sorular için bir el kitabı niteliği taşır. Belirli bir kahraman anlatımı yoktur; ancak yazar, iyi bir kumandanın nasıl olması gerektiğini ve psikolojik olarak nasıl davranması gerektiğini açık şekilde ortaya koyar.
Eserde, dönemin savaş anlayışına dair kısa ama dikkat çekici örnekler de yer alır. Doğanın nasıl gözlemlendiği ve basit işaretlerden düşman hakkında ne kadar bilgi edinilebildiği anlatılır. Tozun havadaki hareketinden düşman ordusunun türü, yönü ve niyeti hakkında çıkarımlar yapılması buna iyi bir örnektir. Bu durum, dönemin savaş stratejilerinde aklın ve gözlemin ne kadar önemli olduğunu gösterir.
Kitap, stratejiler anlatırken aynı zamanda tavsiyelerde de bulunur. Kuşatılan bir düşmana çıkış yolu bırakılması ya da tamamen çaresiz kalan bir düşmana fazla yüklenilmemesi gibi öneriler, insan psikolojisini merkeze alan bir bakış açısını yansıtır. Etrafı sarılmış bir durumda ise hileye başvurulması gerektiği vurgulanır.
Dil sade, net ve öğreticidir. Cümleler kısa tutulmuştur. Benzetmeler, özellikle doğa üzerinden yapılır ve anlatımı kolaylaştırır. Üslup sakin ve ciddidir; gereksiz süslemeler yoktur.
Kitap bölümlere ayrılmıştır ve ana konusu bilgi ile akıldır. Her bölüm, savaşın farklı bir yönünü ele alır. Planlama, düşmanı tanıma, araziyi bilme ve zamanı doğru kullanma sürekli vurgulanır. Sun Tzu’ya göre kendini ve düşmanını tanımak, zaferin temel şartıdır. Kitap bir olay anlatmaz; kurallar ve ilkeler sunar. Bu yönüyle strateji, liderlik ve düşünme konularına ilgi duyanlar için uygundur. Özellikle dönemi dikkate alarak okumak isteyenler için tek solukta okunabilecek bir eserdir.
·
60 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.