04:15
8/10
·112 syf.··
2026 14. kitabı
Yuxu yenə xəyanət etdi. Yuxu, o cahil, o axmaq nemət. Bu şüurun ağılsız israrına nə qədər dözə bilərəm ki? Dəqiqələr deyil, əsrlər keçir indi. Hər saniyə öz içində bir çürümədir. Saat tiktakları deyil, bir tabutun vintlərinin son bir dəfə sıxıldığını eşidirəm. "Burukluk"mu? Adı da sadəlövh. Bu, dilin acizliyinin sübutudur. Dil, bu küflənmiş tor, bu saxta təsəlli toru. Əsl olan, sözlərin arasına sızan o boşluq. O səssiz qışqırıq. Tarix deyirlər. Tərəqqi deyirlər. Hamısı bir illüziyalar qəbiristanlığı. İnsan, öz fəlakətini "mədəniyyət" adıyla bəzəyən, faciəsini "qəhrəmanlıq dastanı" kimi oxuyan bir bədbəxtdir. Hər qələbə, gələcəkdəki bir məğlubiyyətin toxumunu daşıyır. Hər böyük fikir, bir gün bir məzhəb bağnazlığına çevrilmək üçün doğulur. Tarix, ciddi qəbul ediləcək bir şey deyil; patoloji bir gülünclüklər silsiləsi. Ona gülməkmi? Bəli, amma gülüşümüz boğazımızda, bir hıçqırıqla qarışıq. Doğuldum. Bu bağışlanmaz bir qəza. Bir səhv. Var olmağın özü, müdafiəsi olmayan bir günahdır. Və biz, bu günahın məhkumları, "məna" deyə bir şey uydurmuşuq. Tanrımı? O, ən böyük itki idi. Bəlkə də onun yoxluğu, varlığından daha böyük bir bəladır. Heç olmasa var ikən bir hədəfimiz var idi: üsyan edə biləcəyimiz bir fiqur. İndi isə üsyanımız boşluğa qarşıdır. Bir heçliyə söyürəm. Nə axmaqlıq. Eşqmi ? İki tənhalığın müvəqqəti bir yanılması. Bir-birinin yarasını sarayan iki cüzamlı. Sonra vərdiş başlayır. Sonra iyrənmə. Hər təmas bir yadlaşmanın başlanğıcıdır. Burda, bu masanın başında, sözləri zorlayaraq yazıram. Niyə? Etiraf etməliyəm ki, bu bir növ intihardır. Daha yavaş, daha qəbul edilə bilən bir intihar. Mürəkkəblə özümü boğuram. Hər cümlə, içimdəki zəhri bir az daha axıdır. Bəlkə də yazmaq, dəlirməmək üçün son çarədir. Amma yazdıqca, dəlirməyin nə qədər təbii, nə qədər haqlı bir hal olduğunu daha yaxşı başa düşürəm. Kənarda bir şəhər yatır. İnsanlar yuxu görür. Onlara acıyıram. Yuxu, həqiqətlə üz-üzə gələ bilməyənlərin sığınacağı. Mən isə bu oyanıqlıq cəhənnəmində, bu lənətlənmiş aydınlıqda çırpınıram. Hər şey həddən artıq aydındır. İnsanın maskaları həddən artıq şəffafdır. Dünyanın mənasızlığı həddən artıq aşkardır. Bəs, bu müdriklikmi? Bu çürümənin meyvəsimi? Xeyr. Bu, sadəcə bir yorğunluqdur. Çox düşünməkdən əldən düşmüş bir beyinin etirafı. Həqiqət yoxdur. Həqiqət deyə bir şey yoxdur. Sadəcə bir baxış bucağı var: əzabın baxış bucağı. O da hər şeyi təhrif edir. Bəlkə də tək təsəlli, heç bir təsəllinin olmadığını bilməkdədir. Böyük həyəlcənmələrdən sonra gələn o qəribə sakitlik. Artıq heç nə gözləməmək. Heç nəyə inanmamaq. Bax, elə o zaman kiçik şeylər – bir fincan qəhvənin istiliyi, pəncərədən sızan səhərin ilk boz işığı, hətta bu amansız düşüncənin özü – mənasız bir kainatda qəribə bir dəyər qazanır. Bir növ acıq zəfər bu: məğlubiyyəti o qədər dərin qəbul etmək ki, o məğlubiyyət artıq sənə hökm edə bilməz. Amma ehtiyatlı olun! Bu da bir tələdir. Bir təsəlli axtarışı. Mən təsəllini rədd edirəm. Burukluğumu, əzabımı, bu yuxusuz gecəmi sahiblənirəm. Bu, mənə qalan tək şeydir. Var olmağın səbəbsizliyini üstələnən tək yol: onu sonuna qədər yaşamaq. İçmək. Nifrət etmək. Və bəzən, heç bir səbəb olmadan, qaranlığın içində təbəssüm etmək. Dan yeri sökülür. Bir başqa lazımsız gün daha başlayır. Bəs sonra? Heç. Mütləq heçlik. Və o heçlik, bəlkə də indiyə qədər eşitdiyimiz ən yaxşı xəbərdir.
Felsefe
BuruklukEmil Michel Cioran · Metis Yayıncılık · 20243,340 okunma
·
39 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.