John Steinbeck, İnsanlar ve Fareler’de umut etmenin ne demek olduğunu; yalnızlığın insanı nasıl hasta edebileceğini, insanın kurduğu hayallerin çoğu zaman kendi kontrolü dışında parçalandığını, dünyanın adil bir yer olmadığını ve ırkçılığın insanı nasıl değersizleştirdiğini; günün sonunda tek gerçeğin ölüm olduğunu çarpıcı bir şekilde anlatan çok etkilediğim kitap oldu.
Kitabın en iyi karakteri George gibi görünse de, aslında en kötüsü oydu. Lennie adına konuşuyor, karar veriyor ve ne yapması gerektiğini söylüyordu. İyilik yaptığını sanıyordu ama bunları yaparak ona en büyük kötülüğü o yapıyordu. Bu durum, Lennie’nin sürekli hata yapmasına neden oluyordu. O kadar başa bela olmuştu ki, sonunda George Lennie’nin katili olmasına kadar vardı. Bu da bana kontrolcü anne-babayı hatırlattı. Sürekli ne yapılması gerektiğini söyler, çocukları adına bütün kararları alırlar. Böyle yaparak iyilik yaptıklarını sanırlar ama en büyük kötülüğü yine kendileri yapmış olurlar. Böylece farkında olmadan, çocuklarının George gibi bir sona sürüklenmesine sebep olurlar. Asıl yapması gerekenin, onun adına karar vermek değil; kendi kararlarını verebilecek güveni ve yolu göstermek olduğunu düşünmeden edemedim.
George şöyle diyordu: “Biz onlar gibi değiliz, Lennie; bizim hayallerimiz var.”Bu satırlarda, umut etmenin ne kadar değerli olduğunu; kötü bir hayat yaşasan da hayallerin varsa yaşadığın olumsuzlukların seni üzmeyeceğini ve insanı diğerlerinden ayıran en önemli noktanın umutlarla yaşamak olduğunu hissettim ve kitapta geçen şu cümle beni çok etkiledi: “Ölmüştü. Yüzünde kötülükten, sinsilikten, memnuniyetsizlikten ve ilgi çekme isteğinden iz kalmamıştı.” İşte o an, insanları üzmenin ve kırmanın ne kadar anlamsız olduğunu; tek gerçeğin insan gibi yaşamak olduğunu anladığım cümleler oldu.
Kısa bir kitap olmasına rağmen bu kadar duyguyu bir arada barındırması beni derinden etkiledi. En beğendiğim yönü, yorumunu okuyucuya bırakması oldu. Steinbeck yine şaşırtmadı; en beğendiğim kitaplar arasında yerini aldı.
·
676 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
*SPOILER*
Bence George sandığınız kadar kötü biri değildi.
Kitapta önemsiz bir detay gibi görünse de Candy'nin yaşlı köpeği koktuğu için etrafa rahatsızlık vermektedir ve odadakilerin ortak fikriyle köpeğin vurulmasına karar verilir. Ama Candy köpeğin sahibi olarak bunu yapamayacağını söylediği için başkası yapar. Ancak Candy sonrasında bundan ciddi anlamda pişmanlık duyar. Çünkü onu öldüren kişi köpeği pis koktuğu ve rahatsızlık verdiği için öldürmüştür oysa köpeği Candy öldürseydi, artık acı çekmemesi için için öldürecekti.
Lennie'nin işlediği cinayet ise Lennie'nin kaçınılmaz bir son yazmıştır. George ise onunla kurduğu hayaller ve onun yol arkadaşlığı yüzünden Lennie'yi çok sevmektedir. Lennie'yi başkalarının öldürmesindense kendisinin bunu yapması ona gösterdiği merhamet duygusundan kaynaklanmaktaydı.
Steinbeck bir alegori ustasıdır bence kitaptaki birçok alegoriden biri de buydu. Tabi bu benim naçizane yorumum :)
Yorumunuz çok yerinde; özellikle Candy’nin köpeği ile Lennie arasındaki alegorik bağ gerçekten çok güçlü. Candy’nin pişmanlığıyla George’un yaşadığı ikilemin birbirini yansıtması Steinbeck’in ne kadar bilinçli yazdığını gösteriyor.
Benim farklı düşündüğüm nokta şu: George’un yaptığı şey merhametten kaynaklansa bile, Lennie’nin bu noktaya gelmesinde George’un yıllar boyunca onun adına düşünüp karar vermesinin de payı olduğunu düşünüyorum. Lennie akıl hastası değil; ama ne yapacağını bilmeyen, yönlendirilmeye alışmış biri. Bu da onun hatalarını kaçınılmaz hâle getiriyor.
Yani bana göre Steinbeck burada sadece “merhametle öldürmeyi” değil, aşırı korumanın ve kontrolün nasıl trajediye yol açtığını da sorgulatıyor. Elbette bu da benim naçizane yorumum. 😊