-Bizim kültürümüz içinde büyümüş, pişmiş, sıradan, sokaktaki vatandaşın nimete göz göre göre basmayacağını söyleyebiliriz.
-Buluşmamıza zamanında geleceğinize güvendiğim gibi vatandaşların nimete bile bile basmayacağına da güvenebilir miyim?
-Güvenebilirsiniz.
-Değer verdiğiniz için zamanında gelirsiniz öyle değil mi?
-Evet, öyle!
-Sıradan bir vatandaşımız da, değer verdiği bir şeyin ayak altında çiğnenmesini istemediği için onu alır, ve basmayacak bir yere koyar. Her iki örnekte de değer verilen bir şeyin korunması var.
-Yani, değer verilen bir şeyle de disiplin sağlanabilir; ille korkuyla olmak zorunda değil; onu mu söylemeye çalışıyorsunuz?
-Söylemekle kalmıyor, göstermeye çalışıyorum.
-Ama Doğan Bey, nimete basılmazın temelinde, günah korkusu, cehenneme gitme korkusu yok mu?
-Bence orijini itibariyle öyle olabilir, ama bugün birçok insan, ekmeğe basmamayı bir değer olarak gördüğü için ayak altına almaz. Örneğin, kendimi klasik anlamda bir dindar olarak görmem, hatta, günah ve sevap için yaptığım herhangi bir şeyi hatırlamıyorum, ama ekmeğe katiyyen basamam.
-Niçin?
-Sen basabilir misin?
-Hayır, ben de basamam. Ama, siz uzun yıllar yurt dışında bulundunuz, belki bizim geleneksel kültürün etkisinden biraz kurtuldunuz; hâlâ ekmeğe basamayışınızı merak ediyorum.
-Nimete basılmaz şiir gibi güzel bir değer. Nimete basılmaz değerinin altında neler görüyorum, sana söyleyeyim: yaşama saygıyı görüyorum. Biz kıtlık çekmiş, yoksulluğun ne olduğunu bilen bir toplumuz. Yaşama saygı var. Emeğe saygı var. İşbirliğine saygı var. Doğanın üretkenliğine saygı var. Aç insanla empati var, onun açlığına saygı var. Nimete basılmaz, güzel bir değer, umarım bunu hiçbir zaman kaybetmeyiz.
-Bu davranışın altında yatan değerleri, siz söyleyince ben de görebiliyorum. Beni de duygulandırıyor, böyle bir davranışı görmek. Ama, acaba bu davranışın altında, hâlâ günah korkusu var mı diye düşünüyorum.
Savaşçı
Doğan Cüceloğlu
Savaşçı
Doğan Cüceloğlu·
18 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.