Kahire Modern, Necip Mahfuz'un erken dönem eserlerinden biri olarak, yazarın henüz olgunlaşmamış ama keskin gözlem gücünü taşıyan bir romanıdır.
Farklı görüşleriyle biraraya getirilmiş dört üniversite öğrencisi, Memun Rıdvan, Ali Taha, Mahcup Abdüldâim ve Ahmed Bedir’in hayalleri, yaşam tarzları, ülke geleceği ve kadın-erkek ilişkileri üzerine tartışmaları ile başlayan Modern Kahire; bu başlangıç ile geleneksellik ve modernizmin karşılaştırılması olarak devam edeceği izlenimi verse de, olaylar daha sonra farklı bir yöne evriliyor.
Başlarda silik bir karakter olan ve nihilist bir düşünce yapısına sahip Mahcup, fakir bir aileden geliyor, hayata yaklaşımı “peh” sözcüğü üzerine kurulu. Değerlerinden uzak, vurdumduymaz ve bencil yönüyle karşılaştığı tüm sorunlara “peh” deyip geçiveriyor. Çıkarları uğruna onurunu ve gururunu ayaklar altına alıyor. İşsiz kalan yatalak babasına ve ona bakan annesinin aç kaldıklarını bile bile kendi gösterişli hayatından taviz vermiyor. Düşük kademede bir memuriyet uğruna, bir erkeğin asla kabul edemeyeceği olaylara boyun eğmek zorunda kalıyor. Mahcup’un bu dönüşümü, romanın asıl çarpıcı yanıdır. Başta arkadaşlarıyla yaptığı felsefi tartışmalarda “peh” diyerek her şeyi küçümseyen, hiçbir şeye değer vermeyen bu nihilist genç, açlığın ve yoksulluğun pençesinde adım adım kendi değerlerini satmaya başlar. Önce ufak tavizler, sonra büyük ihanetler...
Bir bürokratın metresi olmayı kabul edecek kadar ileri gider; onurunu, gururunu, ailesini,dostluğunu hiçe sayar. Zenginleşme ve yükselme hırsı onu öyle bir noktaya getirir ki, eskiden küçümsediği her şeyi kendisi yaşamaya başlar. Arkadaşlarının idealleri, aşkları, siyasi mücadeleleri bir yandan devam ederken Mahcup’un hikâyesi romanın merkezine oturur ve Mısır toplumunun yozlaşmış bürokrasisi, sınıf atlama tutkusu, açlık ile ahlak arasındaki çatışmayı onun üzerinden acımasızca gözler önüne serer.
Necib Mahfuz, Mahcup üzerinden, dönemin Mısır’ındaki yanlış modernleşmeyi, sömürge altındaki yapının insanları nasıl yozlaştırdığını, fakirliğin insanı nasıl şeytana teslim edebileceğini anlatır. “Peh” sözcüğüyle başlayan umursamazlık, sonunda tam bir teslimiyete dönüşür; ama bu teslimiyet bile Mahcup’u kurtarmaz. Romanın sonlarına doğru yaşadığı trajik olaylar, onun hırsının ve bencilliğinin bedelini en ağır şekilde ödemesine yol açar. Kahire Modern, böylece sadece bir karakterin hikâyesinden çok, toplumun aynası haline gelir: Geleneksellikle modernlik arasında sıkışan, açlıkla hırs arasında bocalayan bir neslin portresidir.
Necip Mahfuz'un diğer eserlerini (özellikle Kahire Üçlemesi'ni) okumadıysanız, Kahire Modern tam da bu yüzden mükemmel bir giriş kitabıdır: Okuduktan sonra Mısır'ın 20. yüzyıl başındaki ruh halini, Türkiye'nin aynı dönemdeki ruh haliyle kıyaslamak ise ayrı bir zevk verir.
·
232 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.