OBLOMOV – Bir Karakterden Daha Fazlası
Oblomov’u bitirdiğimde elimde sadece bir roman değil, içimde kocaman bir boşluk kaldı. Öfke, şefkat, hayal kırıklığı, umut, hüzün… Hepsi birbirine karıştı. Bir karaktere bu kadar kızıp aynı anda bu kadar üzülebileceğimi bilmiyordum.
Kitabın başında Oblomov bana sadece tembel bir adam gibi görünmüştü. Sürekli yatan, sürekli erteleyen, hiçbir şey yapmayan biri. Ama sayfalar ilerledikçe anladım ki o yalnızca tembel değil; korkak, güvensiz, hayata tutunmayı unutmuş bir insan. Çocukluğundan itibaren “yapma, etme, yorulma” diye büyütülmüş bir ruh. Fazla korumanın nasıl bir insanı yavaş yavaş içten çürütebileceğinin canlı bir örneği.
Olga ile tanıştığında içimde gerçek bir umut doğdu. Sanki Oblomov değişecek, ayağa kalkacak, hayatını geri alacaktı. Olga’nın gençliği, enerjisi, “gücüm hiç bitmez” diyen cesareti ona yeni bir nefes oldu. Bir süre gerçekten toparlandı; okumaya başladı, planlar yaptı, harekete geçti. Ama sonra gördüm ki Olga aslında Oblomov’un olduğu kişiyi değil, olabileceği kişiyi seviyordu. Ve Oblomov o kişi olmaya cesaret edemedi.
İlişkileri bana şunu öğretti:
Aşk sadece heyecan değildir. Aşk, karşılıklı emekle örülen bir şeydir. İp yumağı aşk, ilmekler sevgidir. Olga bunu yapmaya hazırdı; Oblomov ise ilmek atmayı reddetti.
Ştoltz ise kitabın en sağlam limanıydı. Zeki, güvenli, sakin, gerçekçi… Oblomov’u kurtarmak için elinden geleni yaptı. Onu düştüğü bataklıktan defalarca çıkardı. Ama bir noktada anladım ki kimse, kurtarılmak istemeyen birini kurtaramaz. Oblomov’un Ştoltz’u hayatından uzaklaştırması aslında kendi ölümünü çizmesiydi. Onu hayata bağlayan son umudu da böylece yok etti.
Agafya karakteri bende çok karmaşık duygular uyandırdı. İyi kalpli, çalışkan, fedakâr bir kadın… Oblomov’u gerçekten sevdi. Ama sevgisi onu yukarı çekmedi, eski konforuna geri gömdü. “Burada doğdum, burada ölürüm” diyen Agafya, Oblomov’un yıllarca kaçtığı o durağan hayatın ta kendisiydi. Onunla huzur buldu belki ama aynı zamanda tamamen teslim oldu.
Zahar’a bile üzüldüm. Kaba, cahil ama efendisine sonuna kadar bağlı bir adam. Oblomov öldükten sonra mezarından ayrılmaması, “velinimetim” demesi, aslında Oblomov’un hiçbir şey yapmadan bile insanların hayatında ne kadar yer kapladığını gösteriyordu.
Bu kitap bana en çok şunu öğretti:
Düşünmek yetmez. Hayatı hayat yapan şey eylemdir.
Oblomov çok düşündü, çok hayal kurdu, çok istedi. Ama yapmadı. Ve yapmadıkları onu yavaş yavaş yok etti. Mutlu olmak bile emek isteyen bir şeydir. Hareketsiz kalmak ise insanı fark ettirmeden çökertir.
Onun ölüm sahnesi tam yaşamına uygundu: sessiz, gösterişsiz, yavaşça sönerek. Mezarı üzerindeki leylak dalları kadar sakin… O satırları okurken kalbim acıdı. Ona kızdım, ama onu hep anladım. Son ana kadar “belki değişir” diye umut ettim.
Kitabı kapattığımda şunu fark ettim:
Hepimizin içinde biraz Oblomov, biraz Olga, biraz Ştoltz var. Önemli olan hangisini beslediğimiz.
Ben artık “Oblomovluk yapma” cümlesini sadece bir şaka olarak değil, bir hayat uyarısı olarak görüyorum. Çünkü eylemsizlik, en büyük felaket olabiliyor.
Oblomov benim için unutulmayacak karakterlerden biri oldu.
Onun için ağladım. Umut ettim. Kızdım. Affettim.
Ve en önemlisi, kendime şunu sordum:
Ben hayatımın neresinde Oblomov’um?
·
90 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.