Okurken Kurulan Bir SahneEdebiyat
Henrik İbsen, modern tiyatronun kurucularından biri olarak sayılıyor. Norveçli yazardan önce tiyatroda genelde krallar, kahramanlar, büyük laflar ve büyük trajediler varmış. Ne var ki İbsen, bir gün sahneye oturma odasını, kapalı kapıları, evlilikleri, borçları, sırları ve bastırılmış arzuları çıkarmış.
Genelde yazdıklarından ötürü insanlar onu kadın hakları savunucusu ya da ilk feminist yazarlardan biri olarak ansa da, İbsen
“Ben kadın haklarını değil, insan özgürlüğünü savunuyorum.”
diyerek bu tanımlamaya mesafeli kalmıştır.
Ayrıca çok disiplinli bir yazar olduğu da söylenmekte. Öyle ki yazılarını her gün aynı saatlerde yazar, cümleler üzerinde defalarca oynarmış. Bir kelimeyi bile rastgele koymazmış. Bu yüzden de oyunlarının sade, net ve derin olduğu yönünde bir görüş varmış efendim.
Bunlar, İbsen’le ilgili internetten yaptığım bir araştırmanın aklımda kalan özetiydi.
Gelelim kitaba.
Ben, çok uzunnnn yıllar sonra ilk defa bir tiyatro metni okudum. Kitap, iki tiyatro oyunundan oluşuyor. Bunlar rastgele art arda değil; İbsen bilerek bu iki oyunu arka arkaya yazmış.
Nora,Bir Bebek Evi; Nora ve ailesinin hayatının bir bölümünü anlatıyor; pembe yalanların ortaya çıkmak için kaynadığı bir bölümünü… Nora’yi “küçük, ötücü bir kuş” olarak tanımlayan kocası, Nora’nın pembe yalanı, her olayı sevecen tavırlarla geçiştirmesi, yakınlarının bu hali onun çocukluğuna bağlaması, yalanların ortaya çıkması ve sonunda gelişenler…
Hedda Gabler ise yine bir kadın karakter. Ancak Nora ile kıyaslayacak olursak, tamamen zıt bir karakterle karşı karşıyayız. Yine bir ev, yine evlilik, arkadaşlar ve sırlar… Sadece bu sefer Hedda sert, soğuk; kendi duygularını korumak için kendi dışındaki herkesi kontrol altına alan ve ne yazık ki aslında bununla da mutlu olmayan bir kadın.
Konu olarak benzer gibi görünse de iki oyun birbirinden çok farklı. Fazla ipucu vermek istemediğim için daha ayrıntılı yazmak istemedim.
Kitabı çok severek okudum. Bir tiyatro metni olduğu için diyaloglar üzerinden ilerlemesi, çok hızlı okumama ve okurken kendimi sanki o evde, o an oradaymışım gibi hissetmeme sebep oldu.
İbsen’in kitaplarıyla biraz geç tanışmış olsam da bu tanışıklığımız burada kalmayacak. Şimdiden diğer kitaplarını araştırıp bir sıraya koydum bile.
Belki değişik metinler okumak isteyenler ya da halihazırda tiyatro metinlerinden hoşlanıp İbsen okumamış olanlar varsa ki sanmiyorum, kesinlikle ama kesinlikle tavsiye ederim.
Herkese iyi okumalar, sevgiler.
·
48 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.