Zamanın Omzuna Yüklenen İnsanlık1000Kitap
Gün Olur Asra Bedel öyle bir roman ki, okurken sadece bir hikâye takip etmiyorsun; sanki insanlığın hafızasında dolaşıyorsun. Aytmatov, tek bir günün içine koca bir tarihi, bir halkın acısını, bir insanın vicdanını ve unutulmaya yüz tutmuş değerleri sığdırıyor. Bu, her yazarın altından kalkabileceği bir iş değil; ama Aytmatov bunu öyle bir ustalıkla yapıyor ki kitap bitince “ben az önce ne yaşadım?” diyorsun.
Romanın en efsane tarafı, bireysel hikâyeyle toplumsal hafızayı aynı potada eritmesi. Yedigey’in sade, dürüst, ayakları yere basan duruşu; geçmişin acılarıyla bugünün körlüğü arasında bir köprü gibi duruyor. İnsan, Yedigey’i okurken bir karakter değil de tanıdığı bir insanı okuyormuş gibi hissediyor. Bu kadar sahici karakter yazmak büyük ustalık.
Mankurt efsanesi ise başlı başına tokat gibi. Hafızasını kaybeden insanın, kimliğini de kaybetmesi fikri romanın kalbine oturuyor. Bu efsane, sadece geçmişe ait bir masal değil; bugüne de çok fena konuşuyor. Unutan toplumların, kimliğini yitiren insanların nasıl kolay yönlendirildiğini, nasıl kendi köküne düşman hâle gelebildiğini yüzüne çarpıyor okurun. Abartı yok, ajitasyon yok; sadece sarsıcı bir gerçeklik var.
Aytmatov’un dili güçlü ama gösterişsiz. Ne edebiyat şovu yapıyor ne de süs peşinde koşuyor. Anlattığı şey ağır, dili sade. Bu sadelik, anlatılan yükü daha da ağır hissettiriyor. Doğa tasvirleri, bozkırın sessizliği, tren yolları, mezarlık… Hepsi romanın ruhuna hizmet ediyor. Mekânlar sadece arka plan değil, hikâyenin parçası gibi nefes alıyor.
Genel olarak Gün Olur Asra Bedel, “iyi roman” olmanın çok ötesinde. Hafıza, kimlik, vicdan, gelenek, modern dünya, insanın yalnızlığı… Hepsi tek bir romanda, ama darmadağın etmeden, ustaca örülmüş. Bitince insanın içinde bir boşluk bırakıyor; ama o boşluk güzel bir boşluk. “İyi ki okudum” dedirten, kolay kolay unutulmayan, gerçekten efsane bir kitap.
·
26 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.