Zülfü Livaneli’nin Kardeşimin Hikâyesi adlı romanı, sahil kasabasında yalnız yaşayan bir adamın bir kadın gazeteciye hayatını ve geçmişte yaşanan olayları anlatmasıyla başlar. Gazeteci, kasabada işlenen Arzu Kahraman cinayetini araştırmak için gelmiştir. Anlatıcıyla yaptığı görüşmeler ilerledikçe, hem cinayetle ilgili bilgilere hem de anlatıcının kişiliğine dair ayrıntılara ulaşır. Roman boyunca olaylar bu anlatımlar üzerinden ilerler ve anlatıcının söyledikleri başlangıçta doğru kabul edilir.
Anlatıcı kendisini kültürlü, okuyan, düşünen ve sakin biri olarak tanıtır. Konuşmaları sırasında Nietzsche, Mevlânâ ve Sâdî gibi düşünürlerden söz eder. Bu isimleri kullanarak olayları akıl, kader ve ahlak çerçevesinde açıklamaya çalışır. Ancak bu alıntılar, anlatıcının yaşananları gerçekten anlamasından çok, kendini haklı ve masum gösterme çabasını yansıtır. Yazar bu noktada, bilginin ve kültürel birikimin insanı her zaman doğru davranışlara götürmediğini gösterir.
Anlatıcı, yaşanan olayları kardeşi Mehmet Arslan üzerinden anlatır. Ona göre Mehmet Arslan içine kapanık, geçmişinde ağır travmalar yaşamış, insanlara dokunmakta zorlanan bir kişidir. Dokunamama sorunu, onun insanlarla sağlıklı bağ kuramamasına neden olmuştur. Bu yüzden kucaklama makinesi yapmıştır. Bu makine, normalde insanların dokunma ihtiyacını karşılamak ve onları sakinleştirmek için kullanılan bir araçtır. Romanda bu makine, sevgi eksikliğini ve yalnızlığı simgeler. Ancak bu makinenin ölümle ilişkilendirilmesi, bastırılmış duyguların tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini gösterir.
Roman ilerledikçe anlatıcının anlattıklarında çelişkiler ortaya çıkar. Kadın gazetecinin sorduğu sorular, anlatıcının hikâyesindeki boşlukları görünür hâle getirir. Bu sorgulamalar sonucunda anlatıcının güvenilir olmadığı anlaşılır. Romanın sonunda ortaya çıkar ki anlatıcının söz ettiği kardeş gerçekte yoktur. Mehmet Arslan, anlatıcının kendi yarattığı bir kimliktir. Anlatıcı, yaşadığı travmalarla ve suçluluk duygusuyla baş edemediği için kendini ikiye bölmüş, içindeki karanlık tarafı “kardeş” figürüne yüklemiştir.
Romanın merkezindeki cinayetin kurbanı Arzu Kahraman’dır. Arzu Kahraman, sosyal, sevecen ve insanlara yakın davranan bir kadındır. İnsanlarla kolay iletişim kurması ve şefkatli tavırları bazı kişiler tarafından yanlış anlaşılmıştır. Özellikle Muharrem Dönmez, Arzu’nun kendisine gösterdiği şefkati aşk olarak yorumlamıştır. Muharrem, zekâ geriliği olan, duygusal olarak savunmasız bir gençtir. Arzu’nun başka erkeklerle yakın davranmasını aldatılma olarak algılamış, bu yanlış düşünceler zamanla öfkeye dönüşmüştür. Bir davet sırasında Arzu Kahraman’ı merdivenlerde yakalayarak defalarca bıçaklamış ve öldürmüştür. Cinayeti inkâr etmemiş, pişmanlık da duymamıştır.
Cinayetten sonra jandarma ve savcılık tarafından soruşturma yürütülür. Otopsi raporları, ifadeler ve teknik incelemeler romanda ayrıntılı biçimde yer alır. Bu yönüyle roman bir polisiye gibi ilerler. Ancak yazarın asıl amacı suçun nasıl işlendiğini anlatmak değil, insanın kendini nasıl kandırabildiğini, suçluluk duygusundan kaçmak için nasıl hikâyeler uydurabildiğini göstermektir.
Romanda dokunamama meselesi, yalnızlık ve sevgi eksikliği önemli bir tema olarak yer alır. İnsanların birbirine temas edememesi, sağlıklı ilişkiler kuramaması ve sevgiyi yanlış anlaması, roman boyunca yaşanan trajedilerin temel nedenlerinden biridir. Gazeteci kadın, roman boyunca gerçeği arayan ve anlatıcının kurduğu hikâyeyi sorgulayan kişidir. Onun varlığı, gerçeğin yavaş yavaş ortaya çıkmasını sağlar.
Sonuç olarak Kardeşimin Hikâyesi, bir cinayet romanı gibi başlasa da insan psikolojisini, suçluluk duygusunu, yalnızlığı, sevgi eksikliğini, dokunamama sorununu ve insanın kendini kandırma biçimlerini anlatan bir romandır. Zülfü Livaneli, Doğu ve Batı düşüncesinden yararlanarak, insanın bilgili ve kültürlü olsa bile yanlış yapabileceğini ve gerçeği inkâr edebileceğini göstermektedir.
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.