"Bugün annem öldü. Belki de dün, bilmiyorum."
Albert Camus’nun Yabancı romanı, bu soğukkanlı cümleyle başlar ve aslında tüm kitabı daha ilk satırda özetler. Bu cümle, başkahraman Meursault’nun yalnızca toplumsal normlara değil, zamanın kendisine bile ne kadar yabancı durduğunun en net kanıtıdır.
Meursault, nam-ı diğer "yabancımız"; peki, onu neden "Yabancı" olarak tanımlıyoruz?
Meursault, Camus’nun absürd felsefesinin ete kemiğe bürünmüş halidir. Olayları duygusal süzgeçlerden geçirmeden, olduğu gibi ve rasyonel bir soğukkanlılıkla karşılar. Annesinin cenazesinde ağlamaz, evlilik teklifini sıradan bir soru gibi yanıtlar, "seni seviyorum" gibi büyük cümleler kurmaz. Bu bir duyarsızlıktan ziyade, hayatın anlamsızlığına karşı geliştirdiği bir dürüstlüktür. Meursault yalan söylemeyi reddeder; hissetmediği bir acıyı veya aşkı varmış gibi göstermez.
Kitabın en çarpıcı kısmı ise, Meursault’nun bir cinayet işledikten sonraki yargılanma sürecidir. Mahkeme salonunda yargılanan şey işlediği suçtan ziyade, toplumun beklediği yas ve vicdan kalıplarına uymamasıdır. Savcı, yargıç ve rahip; toplumun ahlak, devlet ve din olgularını temsil ederken, Meursault’yu "ruhsuz" ve "toplum için bir tehdit" olarak damgalarlar.
Aslında o, birinin yaşamına son verdiği için değil, annesinin cenazesinde ağlamadığı için ölüme mahkum edilir. Toplum, kendine benzemeyeni ve oyunu kendi kurallarına göre oynamayanı asla affetmez.
Meursault, hayatın anlamsızlığını kabullenerek kendi özgürlüğünü ilan eder. Onun için her şey bir "hiç"ten ibarettir ama bu hiçliğin içinde tam bir dürüstlükle var olur. Toplumdan izole olduğu için cezalandırılsa da, aslında o kendi benliğini dışarıya en yalın haliyle yansıtan tek kişidir. O, topluma yabancıdır kendi benliğine değil. Belki de onun asıl suçu, hepimizin takmak zorunda olduğu o toplumsal maskeleri takmayı reddetmesidir.
"Her şey ben araya girmeden olup bitiyordu. Kaderim benim fikrim alınmadan yazılıyordu."
·
43 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.