Şans mı, İrade mi?Edebiyat
Dostoyevski bu romanda parayı, hırsı ve bağımlılığı anlatıyor ama asıl mesele kazanmak ya da kaybetmek değil; insanın kendini bile isteye uçurumun kenarına sürüklemesi.
Aleksey Ivanoviç son derece zeki, farkındalığı yüksek bir karakter ama tam da bu farkındalık onu kurtarmıyor. Aksine, ne yaptığını bilerek yanlışta ısrar etmesi kitabı daha rahatsız edici kılıyor. Kumar burada bir eğlence değil; kontrol duygusunu kaybetmenin, heyecanla kendini yok etmenin bir yolu.
Roman boyunca para neredeyse bir karakter gibi. Her şeyi değiştiriyor, herkesin yüzünü ortaya çıkarıyor. Aşk bile masum kalamıyor; Polina’ya duyulan his, sevgiyle bağımlılık arasında sıkışıp kalıyor. Okurken insan şu soruya takılıyor: Bu gerçekten aşk mı, yoksa kazanma arzusunun başka bir biçimi mi?
Dostoyevski bu kitabı gerçek bir borç ve kumar bağımlılığı döneminde yazıyor. Yani anlatılanlar bir gözlem değil, birebir yaşanmışlık. Belki de bu yüzden roman bu kadar hızlı, huzursuz ve nefes nefese. Okur olarak o masadan kalkamıyorsunuz.
Kumarbaz bana şunu düşündürdü: İnsan bazen kazanmak için değil, kaybetmeye alıştığı için o masaya oturur. Kitap bittiğinde geriye büyük bir ders değil, ağır bir farkındalık kalıyor. Çünkü Dostoyevski burada ahlâk dersi vermiyor; sadece insanın kendini nasıl tükettiğini gösteriyor.
··
176 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.