7/10
3 günde okudu
·Okunma: 14 Şubat 2026 10:19
·2026 22. kitabı
·
104 Gösterim
6 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Öz olarak ise, az sözle çok şey anlatan düşsel, tinsel, duygusal
bir lirik şiir yapısında olan haiku tetr, genellikle doğa ile, mevsimlerle,
yılın ilk ya da son ayı ile, zamanın akışıyla veya günlük yaşamda çoğu kez fark edilmeyen büyük ve küçük olayların sürüklenmesiyle
ilgili olarak, birdenbire içimizde uyanan, parlayıp sönen, geçici
olan, kişiye özgü, özel, özgün, öznel ve farklı bir duyguyu, bir gözlemi,
bir sezgiyi, ruhsal bir algı ya da durumu dile getirirler. Ozanın
aktarmak istediği, yaşadığımız sürece içimizde sinema filmi gibi
akıp giden zihinsel ya da ruhsal olgular zincirinde bir ânın, sanki
fotoğraf eker gibi, saptanıp kalıcılaştırılması durumudur.
Japon haiku şiirinin niçin uzun ve titizlikle işlenmiş ve zekâ
oyunlarıyla yüklenmiş olması gerekmediğini’ şimdi anlayabiliyoruz.
Japon haiku şiiri kavrayışsak2 ya da kavramsal kurulumdan kaçar.
Ülküselliğe yönelirse, doğrudan bilinçdışına işaret etmesi onu
çarpıtır, bozar, sakatlar, sözünü yarıda keser; tâze yaşamsallığını
yok eder. Bu yüzdendir ki, haiku bize ‘özgün sezgiyi’ olabildiğince
canlı aktarabilmek için en uygun imgeleri sunar.
haikular güzel ama sanırım uzun uzun açıklamalara gelemiyorum artık??? neden bu kadar taktım bu bilmiyorum ama daha sonra tekrar okumayı denicem sanırım pdf olmasıda biraz sıktı altını çizip notlarla okunsa daha güzel olacak gibi ÇÜNKÜ ASLINDA EPEY ÖĞRETİCİ. tşklr kendi kendimi biraz rahatlattım gibi??
Reklam
Japon yazınında haiku biçim olarak, birinci dize beş, ikinci dize yedi, üçüncü dize beş heceden oluşan (go-şiçi-go) toplam onyedi heceli, üç dizeli, kısa şiir türüdür. Geleneksel
31 heceli Japon şiiri tanka nm ilk üç başlangıç dizesinin alınmasından türemiştir.
Japon Edebiyatı Tarihinde haiku: Japon edebiyat ve söz sanatının 9-12.
yüzyıllar arasında geldiği evrede dinsel ve kırsal temalar üzerinde yoğunlaşan
ve 5-7-5-7-7 hece ölçüsünde yazılan koşuklar ortaya çıktığı görülür.
Bunun adı tanka idi. tanka’lar, ülkemizde Yunus Emre’nin adında
somutlaşmış halk ozanlarının tasavvufa yönelik türkü ve koşma denen
deyişlerini andırırlardı. Sıkça tanka şölenleri düzenlenir, yarışmaları yapılırdı.
Japon toplumuna eski çağlardan bu yana egemen olan ortak, kol-
lektif üşünce biçiminin de beslemesiyle bu tür yarışmalarda yavaş yavaş
farklı bir biçim ortaya çıktı. 5-7-5-7-7 olan bu biçimsel yapı, bir ozanın
söylediği 5-7-5 ve ona katkı olarak başka bir ozanın söylediği 7-7’lik iki
parçaya bölünürdü. Buna renga deniyordu. Tanga yarışmalarının yerini
renga partileri almıştı. Zaman içinde renga partilerine ozanlar, önceden
hazırlanmış olan, giriş ya da başlatıcı 5-7-5 hecelik dizelerle gelmeye başladılar.
Hokku ya da haiku işte böyle doğdu. Tanka.'dan haiku ya bu geçişte
biçimsel yapıdaki değişmelerle birlikte, biçemsel bir takım değişmeler
de oldu. Dinsel konular, yazarın kendi izlenimleri, imgeler, güçlü sözler
terkedilerek, bunların yerini yalın gözle ve asilinden köylüsüne herkesin
görebileceği, doğa ve günlük yaşamdaki belli bir anı yakalayıp ona işaret
etme olarak tanımlanabilecek bir üslup almış oldu. (Çevirenin Notu).