Romanın akıcılığı dikkat çekici derecede güçlü. Hikâye, karmaşık betimlemelere ya da uzun tasvirlere yaslanmadan, doğal bir anlatım ritmiyle ilerliyor. Bir an bile kopmadan, Fugui’nin hayatına eşlik ediyormuşum gibi hissettim. Özellikle olayların peş peşe gelişmesi, merak duygusunu sürekli canlı tutuyor. Ancak bu merak bir macera heyecanı değil; daha çok “hayat şimdi ne getirecek?” sorusunun sessiz gerilimi.Yu Hua’nın Yaşamak romanı, 20. yüzyıl Çin’inin en çalkantılı dönemlerini sıradan bir köylünün hayatı üzerinden anlatan, sade diliyle derin bir etki bırakan bir eserdir. Romanın merkezinde Xu Fugui vardır; gençliğinde zengin bir toprak sahibinin sorumsuz oğlu olan Fugui, kumar tutkusu yüzünden ailesinin bütün servetini kaybeder. Bu kayıp yalnızca maddi değildir; babasının ölümü, ailesinin dağılması ve itibarının yok oluşu onun karakter dönüşümünün başlangıcıdır. Ancak romanın asıl trajedisi bundan sonra başlar. Çin İç Savaşı sırasında zorla askere alınması, savaşın anlamsızlığına tanık olması ve ardından köyüne dönüp yoksullukla mücadele etmesi, bireyin tarih karşısındaki kırılganlığını gözler önüne serer.
Yu Hua’nın anlatımındaki en dikkat çekici özellik, büyük tarihsel olayları arka planda tutmasıdır. Büyük İleri Atılım, kıtlık yılları ve Kültür Devrimi gibi dönemler doğrudan politik tartışmalarla değil, sıradan insanların günlük hayatına yansıyan sonuçlarla aktarılır. Açlık, hastalık, zorunlu çalışma ve ideolojik baskılar Fugui’nin ailesini yavaş yavaş parçalar. Oğlu Youqing’in trajik ölümü, kızı Fengxia’nın hassas yaşamı, damadı Erxi’nin çaresizliği, eşi Jiazhen’in sabrı ve torunu Kugen’in kaybı, roman boyunca birer birer gelen yıkımlardır. Her ölüm, Fugui’nin iç dünyasında yeni bir boşluk yaratır; fakat o, ne büyük bir isyan gösterir ne de kahramanca bir direniş sergiler. Onun tepkisi daha sessizdir: yaşamaya devam etmek.
Romanın temel meselesi “yaşamak” fiilinin anlamıdır. Fugui için yaşamak artık mutluluk ya da başarı arayışı değildir; sadece devam etmektir. Yu Hua burada insan dayanıklılığını dramatize etmez, aksine sadeleştirir. Acının zamanla azalmasını değil, insanın acıya alışmasını gösterir. Bu alışma hali, kimi zaman kadercilik gibi görünür; fakat aslında hayatta kalma içgüdüsünün en çıplak biçimidir. Fugui’nin dönüşümü bir kahramanlık hikâyesi değildir; sorumsuz bir gençten sabırlı bir yaşlı adama evrilirken öğrendiği tek şey, hayatın adaletsizliğine rağmen sürmesidir.
Eserde aile kavramı da merkezi bir yer tutar. Başlangıçta ekonomik bir güvence gibi görünen aile, zamanla duygusal bir sığınak hâline gelir. Jiazhen’in sadakati ve sabrı, romanın vicdani merkezini oluşturur. Ancak tarihsel koşullar bu sığınağı da korumaz. Yu Hua’nın başarısı, en büyük trajedileri bile abartıya kaçmadan, neredeyse gündelik bir tonla anlatabilmesidir. Bu sade üslup, romanın etkisini artırır; okuyucuya ne hissetmesi gerektiği söylenmez, olaylar kendi ağırlığıyla hissedilir.
Romanın sonunda Fugui’nin yanında yalnızca bir öküz kalır. Bu öküz, hem emeğin hem de kaderin sembolüdür. Fugui’nin onunla kurduğu bağ, insanın en zor koşullarda bile hayata tutunma biçimini temsil eder. Adının anlamı “zenginlik ve onur” olan bir karakterin her şeyini kaybetmesi ise ironik bir karşıtlık yaratır; gerçek zenginliğin maddi değil, yaşama devam edebilme gücü olduğu ima edilir.
Yaşamak, trajediyi yüksek sesle anlatmayan, fakat derinden sarsan bir romandır. Büyük tarihsel dönüşümleri bir arka plan olarak kullanırken, asıl odağını sıradan bir insanın varoluşuna çevirir. Roman bittiğinde geriye kalan duygu şudur: Hayat adil değildir, çoğu zaman acımasızdır, fakat yine de sürer. Ve insan, tüm kayıplarına rağmen, yalnızca yaşamak için yaşamaya devam eder.
·
33 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.