SERİMDEN ÇÖZÜME: SON YAPRAK ÜZERİNE BİR PLOT İNCELEMESİ1000Kitap
(Bu inceleme yaklaşık 2 dakikalık okuma süresi gerektirir.)
William Sydney Porter (1862-1910), Amerikalı yazar, yaşamı boyunca eczacılıktan bankacılığa, gazetecilikten mahkûmluğa kadar pek çok farklı deneyimi vardır. Tanınmasını sağlayan O. Henry mahlasını hapishanede bulunduğu dönemde kullanmaya başlamıştır. Eserlerinde kendi trajedilerinden izler görürüz. Bunlardan biri bu incelemeye konu olan hikâyede zatürre hastalığını acımasız bir katil olarak tasvir etmesidir. Bunun sebebi, eşi Athol Estes’i genç yaşta veremden kaybetmesidir. Yazarın kendi yaşadığı sağlık sorunları da eserlerinin temasında belirleyici olmuştur. Muz Cumhuriyeti (Banana Republic) terimini literatüre kazandırmıştır.
I.Introduction/Exposition(Serim) Hikâye, 20. yüzyılın başlarında Newyork’un sanatçı kolonisinin yaşadığı Greenwich Village’de açılır. Sue ve Johnsy adında iki genç ressamın, arkadaşlıklarına ve ortak hayallerine tanık oluruz. Ancak atmosfere Mr. Pneumonia (Bay Zatürre) adında soğuk ve görünmez bir katil dâhil olur. Maalesef Johnsy bu hastalığa yakalanır.
II. Rising Action (Yükselen Aksiyon/Düğüm) Doktorun Johnsy’e teşhis koyduğu raporla birlikte hikâyenin gidişatı sıradan bir hastalıktan bir yaşam mücadelesine dönüşür. Doktor, Sue’yu kenara çekip “Onun onda bir şansı var, o şans da onun yaşama isteğine bağlı” dediği an, hikâye vites yükseltir.
III. Climax (Doruk Noktası) O korkunç fırtınanın koptuğu gece, hikâyenin en gerilimli anıdır. Dışarıdaki dondurucu yağmur ve rüzgârdan geriye kalan tek şey sarmaşıktaki son yapraktır. Okuyucu ve Johnsy, o yaprağın sabaha kadar düşeceğinden emindir ancak sabah pencere açıldığında o son yaprağın hala orada olması, hikâyenin kırılma noktasıdır.
IV.Falling Action (Düşen Aksiyon) Mucizevi şekilde düşmeyen o son yaprak, Johnsy’nin yüreğinde umut kıvılcımını ateşler ve doğanın bu direnci karşısında kendi pes edişinden utanır. “Ölmek istemek günahtır” diyerek çorbasını içmeye başlar ve iyileşme sürecine girer. Doktor gelir ve Johnsy’nin artık tehlikeyi atlattığını müjdeler. Ancak Doktor, alt kattaki Mr. Behrman’ın da zatürreye yakalandığını ve durumunun ümitsiz olduğunu söyler.
V. Resolution (Çözüm) Sue, Johnsy’ye gerçekleri açıklar: O gece fırtınada yaşlı Behrman, elinde feneri ve boyalarıyla dışarı çıkmış ve duvarın üzerine o son kalan yaprağı resmetmiştir. Behrman, hayatı boyunca hayalini kurduğu “şaheserini” sonunda tamamlamıştır. Ancak bu sefer bir müzede sergilenmek için değil, bir canı kurtarmak içindir. Behrman bu uğurda zatürreye yakalanarak hayatını kaybetmiştir.
Bu şekilde sürpriz bir karakterin ya da elementin olayları çözüme kavuşturması Twist Ending olarak adlandırılır. O. Henry bu tekniği büyük bir ustalıkla kullanarak bir marka haline getirdiği için Henry Ending olarak da bilinir. Johnsy’nin hayata tutunmasını sağlayan yaprak, Behrman için bir ölüm sebebi olur. Bu terslik, öykünün duygusal etkisini derinleştirerek fedakârlığın görünmez kahramanlarını görünür kılar.
William Sydney Porter 
The Last Leaf 
Son Yaprak #BeklenmedikSon #Kitapİncelemesi #KitapÖnerisi #ShortStory
William Sydney Porter The Last Leaf Son Yaprak #BeklenmedikSon #Kitapİncelemesi #KitapÖnerisi #ShortStory·
315 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Olay örgüsü aşamaları İngilizce bu şekilde mi isimlendiriliyor? Sonuncu yani beşinci "Final" değil mi? Ayrı ayrı dillerde farklılık gösteriyor anlaşılan 🤔 Ruslar biraz farklı yazıyorlar.
Özge
Gönderi Sahibi
İngiliz edebiyatında kronolojik ilerleyen doğrusal(linear) plot (olay örgüsü) aşamaları bu şekilde isimlendiriliyor. Bu plot türünün diğer adı Freytag'ın Piramidi (Freytag's Pyramid). Rus edebiyatıyla ilgili şuan yeterli bilgi sahibi değilim.