Bu kitabı okurken şunu bir kez daha fark ettim: Ekonomi sandığımız kadar basit değil. Tek bir teoriyle, tek bir açıklamayla anlatılabilecek bir alan hiç değil. Maliye mezunu biri olarak yıllardır duyduğum bazı ekonomik tezlerin aslında ne kadar dar bir çerçevede kaldığını görmek benim için epey düşündürücü oldu.
Ulusların Düşüşü bana şunu net şekilde gösterdi: Bir ülkenin bugün zengin ya da yoksul olması öyle şans işi değil. Geçmişte kurulan kurumlar, alınan siyasi ve ekonomik kararlar bugünü şekillendiriyor. Ama bu “kader” de değil. Yanlış politikalarla güçlü ülkeler bile gerileyebilirken, doğru ve kapsayıcı adımlarla kısır döngüler kırılabiliyor.
En çok hoşuma giden – hatta içimi rahatlatan – kısım ise “coğrafya kaderdir” söyleminin aslında ne kadar eksik bir bakış açısı olduğunu örneklerle anlatmasıydı. Açıkçası ben bu cümleden zaten yıllardır rahatsızım. Biraz insanları içinde bulundukları şartlara razı etmeye yarayan bir söz gibi geliyor bana. Kitap bunu somut örneklerle çürütüyor.
Eğer gerçekten coğrafya kader olsaydı, aynı kıtadaki ülkeler arasında bu kadar fark olur muydu? Avrupa’da neden bazı ülkeler çok gelişmişken bazıları geride? Amerika’nın kuzeyi ile güneyi arasındaki fark sadece toprakla mı açıklanabilir? Afrika’da bile benzer doğal koşullara sahip bölgeler arasında ciddi ekonomik farklar var.
Yani mesele nerede doğduğumuzdan çok, nasıl yönetildiğimiz. Hangi kurumların kurulduğu, fırsatların kimlere açıldığı belirleyici olan şey bu.
Benim için kitabın en net mesajı şu oldu: Ekonomi sadece sayılardan ibaret değil. Asıl mesele kurumlar. Ve o kurumları kimlerin, nasıl yönettiği.
Zihnimi açan, düşündüren bir okuma oldu tavsiye ederim.
·
34 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.