"Ağrıdağının yamacındaki Küp gölünün kıyısında çobanların birikip kaval çaldıklarıdır."
"Yer götürmez bir kalabalığın sarayın üstüne yürüdüğüdür."
gibi ifadelerle Abidin Dino'nun çizimleri hikâyenin perçinleyici bölümleriyle buluştuğunda aklıma küçükken alıp incelediğim şıpsevdi çizimleri ve altlarındaki ifadeler geldi. Onlar da görselindeki hikayeyi doğrudan aktarıp dümdüz mesaj verirken tatlı bir his bırakırdı.
Abidin Dino'nun her zaman, çizimlerinin nizamını bozmayacak bir tarafına attığı parafını bi çiziminde atın gözlerini çizmek için kullandığını gördüğümde büyülendim, bu yaratıcılık; insanı bu üretken insanlara dair daha fazla merak ettiriyor. Çizimlerine ayrıca bakıp Yaşar Kemal üzerindeki etkisini daha fazla okuyacağım.
Abidin Dinoyla Yaşar Kemal'in fikir ve yol arkadaşlıklarının meyvesini verdiği bu efsaneyi okumak baştan sona sürükleyiciydi. Doğu mitolojisinin Batıdan farklı unsurlarını yakalamak isteyenler için epey epik bir hikayesi var.
'Ahmet'in Gülbahar'a aşkının ötesinde Memo'nun yürek dağlayan fedakârlığı mı dersiniz, Demirci Hüsonun paganımsı tavrıyla yiğitliği mi dersiniz, geleneklerine atadan bağlı Kürt beylerinin yaman tavırları mı dersiniz' bitmek tükenmek bilmeyen bir içine çekiş gücü var bu incecik kitabımızın.
Ayrıca araştırdığımda öğreniyorum ki Moğollar da harika bi beste yapmış bu epiğe.
Dengbejlik: (Kürtçe: Dengbêjî دەنگبێژی), Kürt sözlü edebiyatında kilam ve stran söyleme sanatıdır. Türk edebiyatındaki türküye karşılık geliyor.
Bilurvan; Kürtçede kavalcı demekmiş, anlamdan çıkaramadığıma üzüldüm.
Münadiler; tellal demekmiş, Arapça kökenli. Unutmazsam sağda solda kullanırım diyeceğim ama tellal demeye bile yerim olmadı, develer münadiler iken bundan kelli.
Abanoz; tahtadan yapılmış olanı belirtmek için denir.
Yalıma kesmek: yanan şeylere ithafen kullanılıyor, yalım zaten alev demek, yalıma kesmekse yine içinde birikmek, patlayacak olmak gibi. Bkz. 'Ağrıdağı yalıma kesti.' diyor yazarımız.
Ases; Osmanlı İmparatorluğu’nda, yeniçeri ocağının kaldırılmasından önceki dönemde güvenlik görevlisi; özellikle İstanbul’un ve imparatorluğun doğu bölgesinin güvenliği aseslerle sağlanırdı, ases bir tür jandarmaydı.
Figan; genelde feryatla birlikte kullandığımız bu kelime ayrıca incelendiğinde acıyla inleme olarak karşımıza çıkıyor.
Govend; türküler söylenerek oynanan, katılanların bazen elele
tutuşarak, bazen kolkola girerek aynı ritimleri, figürleri coşkuyla sergiledikleri oyun. Ekşide bir entry girilmiş ki Ağustos 2025'te okunmaya değer.
Kofi: Kürt kadın giyiminin binlerce yıldır kullanılan bir kadın aksesuar giysisi ve parçası.
Yaşar Kemal'in Kürt kültürünü, geleneğini gözler önüne getiren ve bununla ortaya çıkardığı öbeklerle efsanesini oluşturduğu temel dayanakları, günümüzde Kürt kültürü ve tarihini yoksayan birtakım insanlar için besleyici bir karşılık verebilir ama tabi önyargısız ve temel seviye merakı olanlar için, şahsen bu sayede Kürt halkının birçok alışkanlığının nereden geldiğine dair yanıtlar aramak kafamda ve etrafta hoşuma gidiyor, umarım tüm bunları çeşitlilik olarak değerlendirebilecek seviyede bir insanlığa sahip olabiliriz.
·
39 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.