Norveç edebiyatının çarpıcı kalemlerinden Vigdis Hjorth’un kaleme aldığı Miras 2016 yılında Norveç’te yayımlandığında hem edebî hem de toplumsal bir tartışmanın da fitilini ateşlemiş.
Roman, bir ailenin miras paylaşımı sırasında dağılma sürecini odağına alıyor. Anne–baba ve dört kardeşten oluşan bu ailede kırılmalar aslında baba hayattayken başlamış. Ancak miras paylaşımı gündeme geldiğinde, yıllardır bastırılan yaralar yüzeye çıkıyor. İlk bakışta bir “mülk kavgası” hikâyesi okuyacağımızı düşünsekte metin ilerledikçe asıl çatışmanın tapu ya da para değil, geçmişle hesaplaşma olduğunu anlıyoruz.
Hikâyenin merkezinde 50’li yaşlarında olan Bergljot var. Ailesiyle bağlarını koparmış, kardeşleriyle ise çok samimi değil. Bu kopuşun arkasında çocukluğuna uzanan ağır bir travma bulunuyor. Roman, baba ile kızı arasında yaşanan istismarı doğrudan teşhir etmektense güçlü imalarla kuruyor; asıl sarsıcı olan ise ailenin bu gerçeği kolektif bir suskunlukla örtmesi. Bilinen ama konuşulmayan, hissedilen ama inkâr edilen bir hakikat söz konusu.
Benim için metnin en çetin tarafı annenin konumuydu. Görmezden gelmenin, “aileyi koruma” bahanesiyle susmanın nasıl ikinci bir şiddet biçimine dönüştüğünü çok net gösteriyor. Bergljot’a bırakılan asıl miras; maddi bir pay değil, yıllarca taşınmış bir utanç, duyulmamış bir çığlık ve kapanmamış bir yara.
Romanın diğer güçlü yanı psikolojik çözümlemeleri. Hjorth, anlatıyı neredeyse psikanalitik bir seans titizliğiyle kuruyor. İç monologlar, tekrarlar ve hafızanın parçalı yapısı metne bilinçli bir anlatım veriyor. Olay örgüsü tempolu değil; aksine ağır ilerliyor. Dil teknik olarak sade olsa da içerdiği duygusal yük nedeniyle okuması zorlayıcı. Sabır ve duygusal dayanıklılık isteyen bir metin.
Eser yayımlandıktan sonra Norveç’te büyük yankı uyandırdı. Yazarın hikâyenin kendi yaşam deneyimlerinden izler taşıdığını ifade etmesi ve ailesinin buna sert tepki göstermesi, romanı edebiyatın sınırlarından çıkarıp kamuoyunun gündemine taşıdı. Kurgu ile otobiyografi arasındaki çizginin ne kadar geçirgen olabileceğini tartışmaya açtı. 
Vigdis Hjorth 
Miras
Vigdis Hjorth Miras
·
77 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.