Bu eser, Anadolu halk kültürünün en keskin ve en felsefi itiraz biçimi olan Bektaşi fıkralarını, o meşhur "Baba Erenler" tiplemesi üzerinden yeniden okurla buluşturan kıymetli bir derlemedir. Baba Erenler mizahı, salt insanları güldüren basit bir folklorik öge değildir; aksine, Osmanlı'nın merkezi-feodal despotizmine ve saray ulemasının (tefeci-bezirgan İslam'ının) o boğucu, dogmatik hegemonyasına karşı Anadolu yoksulunun ürettiği en sarsıcı ideolojik silahtır. Bektaşi babası, fıkralarda kutsalı gökyüzünden yeryüzüne indirir, dogmayı akıl ve mantıkla çürütür; cennet-cehennem korkusuyla kitleleri güden otoriteyi ince bir zekâyla tiye alır. Doktor Hikmet Kıvılcımlı'nın o "ilkel sosyalizm" ve kan örgütü demokratikliği dediği şeyin, kültürel ve felsefi alandaki en büyük yansıması işte bu Baba Erenler'in o dünyevi, maddeci ve eşitlikçi mizahında gizlidir. Hüseyin Albayrak'ın bu çalışması, resmi ideolojinin unutturmaya veya ehlileştirmeye çalıştığı o sivil, isyankâr ve anti-dogmatik halk bilgeliğini kayıt altına alıyor. Kendi coğrafyamızın devrimci dinamiklerini ve halkın otoriteyle nasıl dalga geçerek direndiğini anlamak, bu toprakların "orijinalitesini" kavramak isteyen her devrimcinin bu mizahın altındaki o derin sınıf kinini ve felsefi başkaldırıyı okuması gerekir.
·
19 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.