Yaşı artık 70’e yaklaşan emekli bir öğretmen olarak...Alıntı
Uçurum, ilk bakışta tarihsel arka planı güçlü bir politik roman gibi görünüyor ama özünde insan psikolojisinin derinliklerine inen bir karakter çözümlemesini de beraberinde sunuyor bence. Romanın en çarpıcı tarafı, dramatik bir noktadan, sanki bir sinema filminin final sahnesinden geriye doğru, en başa kadar adım adım açılan yapısı. Yazarın bu tercihi, hikâyeyi sıradan bir kronolojik anlatının ötesine taşıyor ve okurken zihinsel bir kazıya davet ediyor gibi gelmişti. Eser, Franco dönemi İspanyası’nın baskı atmosferini oldukça titiz bir tarihsel bilinçle yansıtıyor. Ancak metin, sürekli tarihsel bilgi aktarımına yaslanarak ilerlemiyor; bireyin iç dünyasındaki kırılmaları merkeze alıyor. Sürgün, kayıp ve ideolojik şiddet yalnızca dışsal olaylar olarak anlatılmamış; karakterin kimliğini parçalayan dinamikler olarak işlenmiş ve ben en çok bunu sevdim.
Romanın diğer güçlü yanlarından biri, baba-oğul ekseninde kurulan duygusal miras ve cesaret sorgulaması yaptırıyor olmasıydı. Bir kuşağın direnişi ile sonraki kuşağın suskunluğu arasındaki gerilim, dramatik yapının temelini oluşturuyor. Tam bu noktada yazar, kahramanını idealize etmiyor; aksine onun zayıflıkları üzerinden insani bir derinlik kuruyor. Bu da karakteri gerçek ve kırılgan kılıyor. Serhat Kaya romanlarında bunu sıkça görüyoruz zaten; karakter ne yerin dibine sokuluyor, bunalımla boğuluyor ne de göklere çıkarılıyor, hep kararında ve hayatın olağanlığına paralel bir tonda kalmayı başarıyor. Zaten öyle olmasa, sanatçı ve edebiyatçı kimliğini çok takdir ettiğim Zülfü Livaneli gibi bir ustanın bu neslin en iyilerinden diyerek işaret ettiği bir yazar olarak anılamazdı.
Metnin dilini yer yer şiirsel, yer yer sert ve yalın buldum. Özellikle uçurum metaforu, roman boyunca yalnızca fiziksel bir mekân değil; ahlaki, psikolojik ve varoluşsal bir sınır olarak işlev görüyor. Kitabı okurken karakterin karar anına tanıklık ederken kendi sınırlarınızı da düşünmeye başlıyorsunuz. Ayrıca romanda dikkatimi çeken bir diğer unsur, aşkın romantik bir sığınak olarak gösterilmesi yerine sorumluluk ve bedel içeren bir alan olarak ele alınması oldu. Bence yazarın bu yaklaşımı eseri klişelerden uzaklaştırıyor ve dramatik etkiyi daha da derinleştirmiş.
Yaşı artık 70’e yaklaşan emelki bir öğretmen olarak, son sayfayı kapattığımda şunu düşündüm: Uçurum yalnızca bir dönemi anlatmıyor; “insan ne zaman susar, ne zaman konuşur?” sorusunu soruyor. Zaten asıl bu ve benzeri türden sorular, tarihler değişse de güncelliğini koruyor. Kitabı merak edenler için şunu söyleyebilirim, Uçurum, sadece bir tarihi dönemi ya da yaşanmış olayları öğrenmek için değil; insanın içindeki karanlıkla yüzleşmek için okunacak ve bence kült olarak kalabilecek kadar iyi bir roman. Tabii bu sözümona postmodern olan, her şeyi içine atıp öğüten tüketim çağı, bilinçli edebiyat okurlarının bu kitaba erişmesine ne kadar olanak tanır, işte orası muamma maalesef.
Uçurum
Uçurum··
9,1bin Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
