Yakup Kadri Karaosmanoğlu – Yaban
Celal Paşa’nın oğlu Ahmet Celal, I. Dünya Harbi’nde yedek subay olarak vatana hizmet etmiş; yıllarca cephelerde yaşam mücadelesi vermiş, millet sevdalısı bir askerdir. Savaşta kolunu kaybettikten sonra, Porsuk Çayı kıyısında bir İç Anadolu köyüne yerleşir. Çorak tepelerin ve medeniyetten uzak bir atmosferin ortasında yaşamaya çalışan Ahmet Celal, kendisini derin yüzleşmelerin içinde bulur.
Osmanlı’nın yüzyıllar boyunca “reaya” olarak görüp kıymet vermediği; çoğu zaman yalnızca vergi ve asker kaynağı saydığı Anadolu insanı, cehaletin ve karanlığın içinde bırakılmıştır. Bilimden, aydınlanmadan ve millî bilinçten uzak kalan bu halk, Kurtuluş Savaşı’nın dahi anlamını kavrayamaz hâle gelmiştir. İşte bu tablo karşısında Türklük bilinci, Kemalist duyarlılığı ve vatanperverliğiyle ayakta durmaya çalışan Ahmet Celal; Türk köylüsünü, aydını ve nihayetinde kendisini derin bir muhakemeye tabi tutar.
Köylünün yaşantısına ve fikir dünyasına nüfuz edemeyen Ahmet Celal, giderek büyüyen bir yabancılaşmanın ve içsel buhranın içine sürüklenir. Onun trajedisi, yalnızca bir kolunu kaybetmiş bir askerin dramı değil; aydın ile halk arasındaki uçurumun da sembolüdür.
I. Dünya Savaşı’nın bitiminden Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuna kadar uzanan bir zaman dilimini kapsayan Yaban, kendi döneminin gerçeklik anlayışına uygun biçimde kaleme alınmıştır. Yakup Kadri’nin, “Bu eser belki benim çok derinliklerimden adeta kendi kendine sökülüp koparak gelmiş bir şeydir.” sözleriyle işaret ettiği roman; Anadolu köylüsünü, Millî Mücadele’yi ve köylünün bu mücadeleye bakışını bir aydının gözünden çarpıcı bir berraklıkla yansıtır.
Bu roman, Anadolu’nun yüzyıllardır mahkûm edildiği karanlığı ve o karanlığı reva gören zihniyeti yeniden hatırlatır. Yaban, yalnızca bir köy hikâyesi değil; bir medeniyet muhasebesidir. 
Yakup Kadri Karaosmanoğlu 
Yaban
Yakup Kadri Karaosmanoğlu Yaban
·
236 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.