Nazi Almanyası'nın mimarı ve silahlanma bakanının yazdıkları o dönemi yansıtması bakımından önemlidir. Öncelikle bu kitap bütün bir dönemi anlamak açısından bir giriş kitabı değil bir gelişme ve sonuç kitabıdır. Dönem hakkında halihazırda bir bilgi birikiminiz yoksa bu kitabı okumayın çünkü olay örgüsü kafanızda birleşmeyebilir ve bazı isimler tanıdık gelmeyebilir. Birincil elden yazılmış bir kaynak olduğu için tarihe tanıklık ettiği kişiler ve bu kişiler hakkında fikirleri çok fazla yer barındırıyor.
Speer düşüncelerinde zaman zaman kendiyle çelişmekte öncelikle başta kendi halinde bir mimar olduğunu söyleyip Nazi partisi ile bir bağlantısı olmadığını söylese de daha sonrasında Hitler'in büyüsüne kapılıp onun için yılmaz bir şekilde çalışıp çabaladığını görüyoruz. Bu da ikiyüzlü, sinsi bir karakter olduğunu gösteriyor. Diğer önde gelen Nazilerin hakimiyetini gördükçe daha da hırslanıp yükselmeye ve diğer bazılarıyla işbirliği yapıp bazılarının arkasından iş çevirmesi de rejimin ne kadar çürüdüğünü gözler önüne seriyor. Bazen sadık bir Speer görüyoruz bazen ise efendisini zehirli bir gaz ile öldürmeye çalışan birisini yani tutarlı belli başlı uzun vadeli bir düşüncesi yok. Sistemin önde gelenleri olan Göring,Bormann,Goebbels,Himmler,Hess hakkındaki düşüncelerini okumak ayriyeten zevkliydi özellikle savaşın son zamanlarında herkesin kendi başına hareket etme isteğini oldukça çarpıcı bir şekilde görüyoruz. Gemi batmaya başladığında herkes bir yana saçılıyor bunu Çöküş kitabında da okumuştum fakat burada direkt birincil elden bahsedilen olaylar bunu daha da pekiştiriyor. Doğru yaptığı şeylerden bir tanesi Hitler geri çekilirken çekilinen şehirlerin topyekun imhasını emretmesine rağmen yetkisini kullanarak bunu olabildiğince engelliyor. Kitapta toplama kampları hakkında elle tutulur bir bilgi bulunmuyor sadece tek bir yerde bunun bahsi geçiyor orada da üstünü kapatmaya çalışarak anlatıyor. Üçüncü reich rejiminin silahlanma bakanısın, emrinde milyonlar silah ve tank üretiyor ve toplama kampları konusuna girmiyorsun :D Hitler'in karşısına çıkınca eli ayağı boşalan nasıl saygı duyacağını şaşıran Speer savaşın sonlarına doğru ne hikmetse Hitler'i öldürmeyi düşündüğünü söyleyiveriyor.
Rejimin çürüklüğünü şöyle açıklayayım savaşı kazanırken yükselmek için birbirini aşağı çekenler savaştan sonra Nurnberg'te yargılanırken hiçbir sorumluluk kabul etmiyorlar ve bunlardan birisi de kendini masum bir mimar olarak gösteren Speer. Dönemi merak eden,rejimi merak eden,Hitler'in yakın çevresini merak edenlerin kitabı okumasını tavsiye ediyorum. Çok ilginç bilgiler var.