Cengiz Aytmatov un okuduğum üçüncü kitabı " 
Cemile " Cemile’nin dünya çapında bir başyapıt olarak kabul edilir bunun nedeni arkasında edebi bir "keşif" hikayesi yatmasi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktir. Kitabı ilk keşfeden kişi, Louis Aragon’un eşi, aslen Rus kökenli olan yazar Elsa Triolet’dir. Elsa, bir Sovyet dergisinde rastladığı bu genç Kırgız yazarın hikayesinden öylesine büyülenir ki, kitabı hemen eşi Aragon’a okutur ve tavsiye eder.
Eşinin bu tavsiyesiyle sarsılan Aragon, eseri Fransızcaya bizzat kazandırır ve 1959 baskısına yazdığı o meşhur önsözde şu tarihi cümleyi kurar:
"İşte burada ilan ediyorum. Benim için bu, dünyanın en güzel aşk hikayesidir. Shakespeare’in Romeo ve Juliet’inden bile daha güzel"
Bilindiği üzere Cengiz Aytmatov Kırgızlı bir yazardır ve eserlerinde doğa, insan etkileşimleri / ilişkileri olmazsa olmazdir. Bu eserinde de yine bir Kırgız koyunde doğasına , toprağına , insanına , savaşına ve savaşla gelen özleme ve acıya şahitlik ediyor ve hissediyoruz. Köy yapısı ve gelenekler içinde kadının yeri ve rolü dikkat çekiyor. Hele de bir eşi savaşa gitmisse kendisinden ne beklenir sorusu önem kazanıyor.
Daniyar ve Cemile aşkı... Bu yapı işinden anlamaya calisiyoruz ikisinin aşkını . Üzerinde duracagimiz Cemile ne yapmalı yahut yapmamalı sorusu olduğunu düşünmüyorum. Keza burasi da konusulabilir ancak bende hissettirdigi duygusal yankı başka.
Bu duyguyu başlatan yer Daniyar at arabasının üzerinde türkü söylemeye başlamasiyla başlayan farkindalik ve dönüşüm. Daniyar o kadar büyüleyici bir şekilde türküyü söyledi ki sesi ile dağın taşın toprağım canların sesi oldu Cemile ve Şehidin yüreğine işledi ve hatta öyle bir işlemeydi ki Seyit bir daha eskisi gibi bakamadı hiçbir şeye. Doldukça doldu,taşmak istedi, taşacak yer aradı. Peki Daniyar Seyitte ne uyandırmıştı ? : Yaratma arzusu. Onun sesi Setit'in dünyayı algılama biçimine değiştirdi. O zamana kadar Seyit dogayi, insanları görüyor ancak tam olarak görmüyordu. Yani doga ilk kez anlam kazandi. İnsanın duyguları İlk defa bu kadar derinden hissedildi. Ve işte Seyitten taşan duygu bir resim olarak biçim kazandı. İçinde uyuyan sanatçıyı uyandırdı.
Cemile de ilk kez Daniyar i görmeye başlar Seyit ile birlikte. O sessiz , kendi halinle olan Daniyar in o sessizliğin içinde nasıl bir derinlik barindirdigini. Bu görme hali Cemile'nin ruhunu Daniyar a yaklaştırdı. O yüzden kitabi Cemile'nin seçimi üzerinden değil de kendi duygusuna sahip çıkma üzerinden okuma yapmakla kitabın hakkının verileceği kanaatindeyim.
Bir aşk hikayesi değil bir uyanış hikayesini okuyun isterim.
·
48 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.