Sayın İthaki Yayınları Editörleri,
Yayınevinizden Burcu Erol çevirisiyle çıkan Cuniçiro Tanizaki’nin kült eseri *"Gölgeye Övgü"*yü bir mimar olarak büyük bir dikkatle okumaktayım. Eserin mimari estetik, ışık ve malzeme üzerine kurduğu felsefede, kullanılan bir terimin günümüz Türkçesindeki teknik karşılığı nedeniyle ciddi bir anlam kaymasına yol açtığını fark ettim.
Kitabın 5, 6 ve 7. bölümlerinde sıklıkla övülen ve porselenle kıyaslanan "Lake" (orijinal metinde Urushi / 漆) ifadesi hakkında teknik bir düzeltme önerim bulunmaktadır:
1. Malzeme Doğası Çelişkisi: Günümüz mimari ve endüstriyel dilinde "lake", genellikle solvent bazlı, sentetik, pürüzsüz ve parmak izini "kir" olarak gösteren modern bir kaplamayı temsil eder. Oysa Tanizaki’nin anlattığı Urushi, vernik ağacının özsuyundan elde edilen tamamen organik, yaşayan ve nefes alan doğal bir reçinedir.
2. "Nare" (Patina) Meselesi: Yazarın "el kiri" (nare) olarak övdüğü ve objeye ruh kattığını söylediği durum, organik reçinenin zamanla oksitlenip deriyle teması sonucu kazandığı antik dokudur (patina). Modern bir "lake" yüzeyde parmak izi kalması estetik bir kusur iken, Tanizaki’nin anlattığı doğal malzemede bu bir "derinlik" ve estetik değer göstergesidir.
3. Mimari Algı: Tanizaki'nin bu eseri mimarlık fakültelerinde temel bir kaynak olarak okutulmaktadır. "Lake" kelimesi okuyucunun zihninde "yapay/sentetik bir parlaklık" canlandırmakta, bu da yazarın "doğallık ve loşlukla uyum" felsefesinin tam tersi bir algı yaratmaktadır.
Bir okur ve mimar olarak önerim; sonraki baskılarda bu ifadenin "Geleneksel Japon Cilası" olarak revize edilmesi veya en azından malzemenin organik/doğal yapısına dair bir editör notu/dipnot eklenmesidir. Aksi halde, malzemenin fiziksel ruhunu bilmeyen bir okuyucu, yazarın neden "sentetik bir boyayı" bu kadar yücelttiğini anlayamayarak metnin derinliğinden kopmaktadır.
Bu kıymetli eserin teknik doğruluğuna katkı sağlamak adına bu geri bildirimi paylaşmak istedim.
Saygılarımla,
Gölgeye ÖvgüCuniçiro Tanizaki