Merhaba sevgili opiaalar
Bugün sizinle beraber Namık Kemal'in Vatan Yahut Silistre eseri hakkında bilgi verip bir inceleme gerçekleştireceğiz. Vatan Yahut Silistre oyunu, "Dava Tiyatrosu" olarak adlandırabileceğimiz türler arasındadır. Namık Kemal, tiyatroda romantizm akımını benimsemiş ve bu minvalde kalem oynatmıştır. Dört perdelik oyunun konusu, Kırım Savaşı sırasında geçer. İlk perdede mekân Manastır iken, diğer perdelerde Silistre’dir. Eserde, Silistre Kalesi’ni kurtarmak için askerlerin gösterdiği fedakârlık ve kahramanlık anlatılır. Bu kahramanlık anlatısında, bir avuç gönüllünün kurtarabileceği vatanın her karış toprağına kutsallık atfedilir.
Eserde güçlü bir isim sembolizasyonu mevcuttur. Bunu ana karakterler olan İslam Bey ve Zekiye Hanım üzerinden görürüz. İslam Bey, Namık Kemal için "Yeni Türk Genci"nin ne ifade ettiğini anlatmaktadır. Bu genç, vatanı için ölmeyi göze alabilen kişidir; arkasında bıraktıkları için ne kadar üzülse de asıl olan mevcut vatandır. Namık Kemal'in vurgulamak istediği "vatan duygusu" ve dava tiyatrosu kimliği buradan gelmektedir.
Namık Kemal’in vurguladığı bir diğer nokta ise bizzat Zekiye karakteridir. Zekiye şöyle der: "Onun uğruna ölünecek vatanı var." Zekiye; vatan kavramını, vatanperverliği ve vatan sevgisini İslam Bey sayesinde öğrenir. Böylece metindeki ferdi duygular, milli duygularla birleşir.
Zekiye, oyunda kılık değiştirip "Adem" adını alarak bir erkek kılığında gönüllülerle beraber vatanı kurtarmaya gider. Ancak onun vatanı ilk başlarda İslam’ın, yani sevdiğinin yanıdır. Şahsi bir okuma olarak şunu söyleyebilirim ki; Zekiye aslında öfkelidir. Babası şehit düşmüş (ya da o öyle biliyor), annesini ve kardeşini kaybetmiştir. Hayatında tutunabildiği tek kişi olan İslam Bey’i de "vatan" denilen, "savaş" denilen olguya feda etmek istemez. Ancak her şeyi ardında bırakıp müthiş bir cesaretle cepheye gitmesi, onun karakter gelişimini gösterir.
Kitap, döneminde çok ses getirmiştir. Sahnelendiği zaman halkta büyük bir coşku yaratmış, çıkan heyecan dalgası nedeniyle yönetim tarafından baskılanmaya çalışılmış ve ayaklanmalara yol açabileceği korkusuyla eleştiriler almıştır. Eserde romantizm ile geleneksel unsurların bir arada olduğunu görüyoruz. Eserin teknik açıdan en büyük eksiğinin ortada derin bir "çatışma" olmaması söylenebilir; fakat bu eseri başarılı kılan, savunduğu davanın işlenişindeki samimiyet ve coşkudur.
Evet sevgili edebiyatseverler, siz bu tiyatro metnimiz hakkında ne düşünüyorsunuz?
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.