İyilik, Suç ve Seçim Arasında Karamazov Kardeşlerden Bana KalanEdebiyat
Karamazov Kardeşler’i bitirdiğimde içimde garip bir sessizlik oluştu. Sanki çok uzun zamandır konuşan bir kalabalık bir anda susmuş gibi. Ama o sessizliğin içinde hala sorular var. Belki de bu kitabın en güçlü yanı bu: Bitiyor ama zihinde devam ediyor.
Bu kitap benim için bir olay örgüsünden çok daha fazlasıydı. Kim kimi öldürdü, kim suçlu, kim masum… Bunlar önemliydi ama asıl mesele bunlar değildi. Asıl mesele şuydu: Bir insan ne zaman suçlu olur? Sadece yaptığında mı, yoksa düşündüğünde de mi?
Bu soruyla ilk karşılaştığımda net bir cevabım yoktu. Ama kitap ilerledikçe şunu fark ettim: İnsan sadece yaptıklarından değil, düşündüklerinden ve hatta sustuklarından da sorumlu olabilir. Çünkü düşünceler bazen bir başkasının eylemine dönüşebilir. Ve bu farkındalık, insanın taşıyabileceğinden daha ağır olabilir.
Bir diğer mesele de iyilikti. Eskiden iyiliği, içinde kötülük olmayan bir şey gibi düşünürdüm. Ama bu kitap bana başka bir şey gösterdi: İyi olmak, insanın içinde kötülüğün olmaması değil; kötülüğe rağmen doğruyu seçmektir. Bu çok daha zor ama çok daha gerçek bir iyilik.
Dmitri’de beni etkileyen şey buydu. Hatalıydı, dağınıktı, hatta yer yer iticiydi. Ama dürüsttü. Kendine karşı bile. İnsanın kendine karşı bu kadar açık olması kolay değil. Belki de bu yüzden ona kızsam bile onu tamamen kötü biri olarak göremedim.
İvan ise beni en çok düşündüren karakterdi. Onun fikirleri, sorgulamaları, özellikle de “Engizisyoncu” kısmı… Orada şunu fark ettim: Özgürlük sandığım şey aslında ağır bir yük olabilir. Çünkü özgürlük sadece seçim yapmak değil, o seçimin sorumluluğunu taşımaktır. Ve çoğu insan belki de bu yüzden özgürlükten kaçar.
Ben özgürlüğü seven bir insanım. Ama bu kitap bana özgürlüğün başka bir yüzünü gösterdi. Güvenli bir hayat ile özgür bir hayat her zaman aynı şey değil. Ve insan bazen güvenliği seçmek ister. Bu çok insani.
Alyoşa ise bu karmaşanın içinde bir denge gibiydi. Daha fazla konuşmasını isterdim belki ama aslında onun gücü de buradaydı. Konuşmadan da bir şey anlatabiliyordu. Belki de bazı şeyler gerçekten kelimelerle değil, duruşla anlatılır.
Kadın karakterlere gelince… Onlara yakın hissetmedim. Sanki hepsi bir şeylerin içinde savruluyordu. Güçlü bir kadın karakter görmek isterdim. Ama belki de bu da kitabın bir gerçeğiydi: İnsan çoğu zaman güçlü değil, yaralıdır.
Kitap boyunca kendimle de yüzleştim. Geçmiş seçimlerimle, affetmekle, sınır koymakla… Belki de bu yüzden bu kitap bana sadece bir hikâye anlatmadı, bana beni anlattı.
Sonunda şunu anladım: Hayat sadece doğru seçimler yapmak değil. Bazen yanlış seçimler de insanı büyütür. Önemli olan o seçimlerin sorumluluğunu alabilmek ve aynı yerde kalmamaktır.
Karamazov Kardeşler benim için bir kitap değil, bir yüzleşmeydi.
Ve bazı kitaplar vardır, biter…
Bazıları ise insanın içinde yaşamaya devam eder.
Bu kitap kesinlikle ikinci türden…
Okuyan ve okuyacak olan herkese selam olsun…
·
80 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.