"Pİ'NİN YAŞAMI"
"Kişisel ruh, dünyanın ruhuna, tıpkı bir kuyunun tabansuyu düzeyine değdiği gibi değer. Evreni, düşünce ve dilin üzerinde tutan şey, çekirdeğimizin içinde bulunan ve dışavurum için mücadele edenle aynıdır. Sonsuzluğun içindeki son, sonun içindeki sonsuzluk."
Bir insan hayatta kalmak için neler yapabilir? Aklınıza gelebilecek her türlü işe girişebilir, pes etmeye ramak kala yeniden hayata tutunabilir, mücadeleden asla vazgeçmeyebilir. Ya tüm bunları yaparken yanında üç yüz kiloluk bir Bengal kaplanı varsa?
Bazen bir kitap öyle bir kıyıdan yakalar ki bizi, nefesimizi tutarak sayfaları çevirir, kendimizi başka bir dünyanın ortasında buluruz. Bir yük gemisinin trajik bir şekilde batmasıyla başlayan hikâye de geriye kalan tek şey uçsuz bucaksız, amansız Pasifik Okyanusu’nun ortasında sürüklenen küçük bir filikadır. Bu filikanın yolcuları ise alışılmadık bir topluluktur: Bir sırtlan, kırık bacaklı bir zebra, dişi bir orangutan, üç yüz kiloluk Bengal kaplanı Richard Parker ve on altı yaşındaki Hintli çocuk Pi.
Okyanusun ortasında bir cankurtaran sandalına sıkışmış bu beş canlıdan yalnızca ikisi hayatta kalacaktır. Ama mesele hayatta kalmak değildir aslında. Mesele, Pi’nin açlıkla, susuzlukla, soğukla, kavurucu sıcakla ve belki de hepsinden yıkıcısı olan korkuyla nasıl baş ettiğidir.
Richard Parker ile aynı sandalda olmak, ölümle iç içe yaşamak demektir. Ama Pi, bu vahşi kaplanı bir tehdit olmaktan çıkarıp, hayatta kalma mücadelesinin bir parçası haline getirir. Onunla birlikte var olmayı öğrenir, ona hükmetmeye çalışmaz; ona saygı duymayı, onunla bir dengede kalmayı başarır. Bu inanılmaz direnç ve inanç karşısında insan ister istemez sarsılıyor.
Pi Patel, Hindistan'da hayvanat bahçesi işleten bir ailenin çocuğu olarak büyür. Sürekli hayvanlarla haşır neşir bir yaşam sürer. Onun hikâyesi aslında bir gemi kazasıyla başlasa da, kitap bize Pi'nin yalnızca okyanustaki mücadelesini değil, tüm hayat hikâyesini anlatır.
Büyüme evreleri, dinlerle tanışması, yaşamın canlı ve yıkıcı yanları… Tüm bunlar kurgunun içinde ustalıkla yer alır. Pi, doğru inancı bulma yolunda tüm dinleri inceler, her birinin cemaatine mensup olmaya çalışır. Onun için inanç, bir seçenek değil, varoluşun ta kendisidir.
Ailesinin hayvanat bahçesi iş yapmayınca, hayvanları da alarak başka bir ülkeye göç etmek için gemiyle yola çıkarlar. Ancak gemi, gidecekleri yere varamadan batar. Görünüşe göre tek kurtulan Pi ve bir Bengal kaplanıdır. İşte tam da bu noktada, Pi'nin asıl mücadelesi başlar.
Kitabı kapattığımda elimde tuttuğum sadece bir kâğıt yığını değildi. İçimde yepyeni bir bakış açısı, daha önce hiç hissetmediğim bir direnç ve hayatla olan mücadeleyi asla bırakmamam gerektiğine dair derin bir öğüt vardı. Pi’nin hikâyesi hepimizin hikâyesi aslında. Hepimiz birer filikadayız, hepimizin kendi Richard Parker’ı var. Ama mesele kaplanla aynı sandalda olmak değil, onunla yaşamayı öğrenebilmek.
Okyanusun ortasında açlık, susuzluk, yalnızlık ve korku… Pi tüm bunlara direndi. Hem de nasıl direndi. Onun direnişi beni öylesine etkiledi ki, kitabın her sayfasında kendime sordum durdum:
Pi’nin yerinde ben olsaydım ne yapardım?
Ve fark ettim ki, Pi’nin gösterdiği şey sadece hayatta kalmak değil, aynı zamanda bir anlam yaratmaktı. Kaplanla birlikte var olmayı seçmek, korkuyu kabullenip onunla dans etmeyi bilmekti. Ve bunu yaparken, aslında hepimize bir şeyi haykırdı:
Ne olursa olsun, devam et. Kaplanınla birlikte olsan da, yapayalnız kalmış olsan da… Devam et. Bu kitap bana, hayatın ne kadar acımasız olursa olsun, teslim olmanın bir seçenek olmadığını öğretti. İçimde inanılmaz bir hayatla mücadele savaşı uyandı. Daha önce pes ettiğim noktalarda şimdi duruyorum, Pi’nin gözlerindeki o çaresiz ama bir o kadar da kararlı bakışı hatırlıyorum.
Beni en çok etkileyen an ise Pi'nin kaplandan kopma anı oldu.
Ne bir ses vardı o vedada, ne de bir nefes. Sessizlik. Pi'nin Richard Parker'la geçirdiği o uzun, çetin, bir o kadar da anlam dolu yolculuğun sonunda, kaplanın ormana doğru yürüyüp gitmesi… Arkasına bakmaması… Pi'nin o anki çaresizliği… Filmde bu sahne elbette vardı ama kitaptaki o sade, duygusuz, neredeyse hissiz betimleme beni çok daha derinden sarstı.
Çünkü gerçek vedalar böyledir işte. Ne gözyaşı vardır ne söz. Sadece bir an gelir, bakarsın ki giden gitmiştir. Ve sen ardından bakakalırsın.
Ve kitabın son paragrafı… O paragraf var ya, işte o satırlar tüm hikâyeyi özetliyor adeta. Romanın sonunda, araştırmacının raporunda şöyle yazar:
"Tüm bunların yanı sıra bir Hint vatandaşı olan Piscine Molitor Patel, akıl almaz derecede zorlu ve acılı olayların üstesinden gelmeyi başararak, şaşırtıcı bir cesaret ve dayanıklılık örneği sergilemiştir. Araştırmacının deneyimine göre, öyküsü batan gemi tarihindeki öykülerden hiçbiriyle bağdaşmamaktadır. Çok az sayıda kazazede, bay Patel kadar uzun süre denizde yaşamayı başarabilirdi ve hiçbiri de bir Bengal kaplanının eşliğinde değil."
Kitabı, okuduktan sonra uzun süre peşinizi bırakmayacak, içinize işleyen bir hikâye anlatıyor. Ve belki de en önemlisi, hangi hikâyeye inanmayı seçerseniz seçin, hayatta kalmanın yalnızca fiziksel bir direnç değil, anlam yaratma meselesi olduğunu hatırlatıyor. Pasifik’te bir filikada başlayan bu yolculuk, aslında insan ruhunun en derin sularına yapılan bir dalış. Ve siz, Pi ile birlikte o dalışa çıkmaya hazırsanız, içinizdeki Richard Parker’la da yüzleşmeyi göze almanız gerekecek.
Kitapla Kalın.
·
44 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.