Atatürk'ün “evet ben de bilirim ki, insan dinsiz olmaz. Fakat Türk'ün dini tabiattır. Bunu size aydınsınız diye söylüyorum”1 ve “Türk soydan gelme Müslüman değildir; çobanlar sadece güneşi, bulutları ve yıldızları tanır; yeryüzünde bütün köylüler aynısını bilir, çünkü mahsul havaya bağlıdır. Türk, tabiattan başka hiçbir şeyi kutsal tanımaz”2 sözleri doğaya yüklenen tanrısal anlamın bir ifadesi olarak yorumlanabilir.
Karal, Mustafa Kemal'in hayat felsefesinin “doğacı” olduğunu belirtir."3
Aydın da Mustafa Kemal'in natürist görüşüne dikkat çekmekte ve bu görüşün kaynağının Rousseau olduğunu ifade etmektedir.'4
Mustafa Kemal'in kozmik bir dini anlayışa sahip olduğu ve Tanrının yerine doğayı koyduğuna dair değerlendirme de bu etkileşimin bir yansıması olarak kabul edilebilir.5
25 Haziran 1937'de The Spectator mecmuasında kaleme alınan bir yazıda da Mustafa Kemal'in materyalist olmakla birlikte, halkın ruhsal ihtiyaçlarına önem veren bir insan olduğu değerlendirmesi yapılır.6
------
1. Atatürk'ün Bütün Eserleri, Kaynak Yayınları, İstanbul 2008, XXV, 298
2 Atatürk'ün Bütün Eserleri, XXIII, 269
3. Karal, “Atatürk ve Tarih”, Atatürke Saygı, 95
4.H. Aydın, Atatürk'ün Usül ve Felsefesinden Cumhuriyet'in Resmi İdeolojisine, 29, 172
5. Karal, “İnsan Olarak Atatürk” 132; Özer Ozankaya, Atatürk ve Laiklik, 176-178
6.Ö. Andaç Uğurlu, 108
·
136 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.