Belgelerin Gücü, Kalemin Tarafı: Derin Devlete Kusurlu Bir OtopsiSiyaset
Türkiye'nin o kan, barut ve rutubet kokan yakın tarihine, devlet-mafya-siyaset üçgeninin karanlık dehlizlerine dalmak isteyenler için yazılmış, su gibi akan belgesel niteliğinde bir kurgu. Peşinen söylemeliyim ki; yazarın akıcı üslubu, belgeleri romanlaştırarak sunma becerisi ve MİT-Emniyet çatışmasından faili meçhullere kadar dönemin anatomisini çıkarmadaki ustalığı tartışılmaz. Eğer yazar, elindeki o kıymetli arşivi ideolojik bir filtreye sokmadan, objektif bir gazeteci refleksiyle masaya yatırabilseydi, bu kitap rahatlıkla 8 veya 9 puanı hak eden bir başyapıt olabilirdi. Ancak metne sızan iki büyük maraz, esere vurduğum neşterin ardından puanını 6'ya düşürmeme sebep oldu.
Birinci ve en büyük maraz: Kesif bir sol perspektif ve tarafgirlik. Kitabın henüz 11. sayfasında "Zaten gazeteciliğin, araştırmacılığın en zor yanı da, kişinin duygularına teslim olmaması değil midir?" diyen yazarlar, ne yazık ki kitap boyunca kendi duygularına ve ideolojik bagajlarına teslim olmuşlar. 80 öncesi o cinnet yıllarını okurken terazinin sürekli tek tarafa yattığını görüyorsunuz; solcular daima "katliamda" öldürülürken, sağcılar nedense sadece "çatışmada" ölüyor. Yazar, sol içi fraksiyon kavgalarında dökülen kanı romantik bir şekilde anlatırken, ülkücü gençleri duygusuz birer "tetikçi robot" gibi resmediyor. Örneğin Bahçelievler olayını okurken, işin faillerinden Haluk Kırcı'nın "Bunun bir de öncesi var, bizim de gençlerimizin kafasına arkadan sıkıldı" çırpınışı metinde buharlaşıp gidiyor. Etki-tepki mekanizmasını ve o dönemin taşra yoksulluğunun getirdiği psikolojiyi yok sayıp, bir tarafı ailesi olan kurbanlar, diğer tarafı keyfince adam öldüren faşist robotlar olarak çizerseniz, orada sosyoloji biter, siyasi iddianame başlar.
İkinci maraz ise kitabın kronolojik bir şizofreni barındırması. Araştırmacı yazar refleksi, kurgunun omurgasını zedeliyor. A karakteri 70'li yıllardaki bir olayla sahneye giriyor, siz daha onu tanımaya çalışırken yazar aniden vites büyütüp o kişinin 1996'da nasıl öldüğüne sıçrıyor ve sonra tekrar geçmişe dönüyor. Bu durum okurun zihninde ciddi bir zaman algısı kırılmasına ve kafa karışıklığına yol açıyor.
Yine de bu kitap, emperyalizmin o satranç masasını görmek için kıymetli bir vesika. CIA Ortadoğu şefi Graham Fuller'ın "Türkiye Kemalizm'i bırakıp İslam'la barışmalıdır" diyerek rasyonel devlet aklımızı "ılımlı İslam" projesiyle nasıl zehirlemeye çalıştığını veya Amerika'nın
"Our boys have done it"(Bizim çocuklar darbe yaptı) itirafını belgeleriyle okumak ufuk açıcı.
Kitabın ve aslında bütün bir dönemin özeti, 317. sayfadaki o cümlede gizli: "Onu herkes öğrenmeye çalıştı, ama kimse anlamaya gayret etmedi." Bizler bu tarz kitaplarla kod adlarını, dosyaları ve suikastleri "öğreniyoruz" ama o tetiği çeken taşra çocuğunun psikolojisini, vatan ve devlet algısını bu taraflı bakış açısıyla ne yazık ki "anlayamıyoruz". Dönemin devlet içi çatışmalarını ve derin ilişkilerini öğrenmek için okunmalı, ancak yazarın ideolojik gözlüğüne karşı son derece uyanık kalınmalıdır.
·
25 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.