Bazen bir kitabı okumak için değil, o kitabın sizi "okuması" için başına oturursunuz. İmam Gazali’nin Dil Belası eserini bitirdiğimde hissettiğim tam olarak buydu: Sayfalar ilerledikçe bir alimin karşısında diz çökmüş de, her bir satırda zarif ama sarsıcı bir "azar" işitiyormuşum hissi...
Bu kitabı okumaya aslında uzun zamandır çekiniyordum. Hani insan "bilmediği günahın günahkarı değildir" diyerek nefsini avutur ya; ben de o sığınağın konforundan çıkmak istemiyordum. Ancak kaçış yoktu; ruhun terbiyesi, dilin disiplininden geçiyordu.
Okurken sarsıldığım birçok nokta oldu, kitabı bitirdiğimde, bugüne kadar "nezaket" ya da "sosyal ilgi" sandığım pek çok davranışın aslında birer "dil afeti" olduğunu hayretle gördüm.
* Birine rastladığında "Nereye gidiyorsun?" diye sormanın bile aslında lüzumsuz bir merak (mâlâyâni) olduğunu,
* Birinin ibadetindeki ihlası bozabilecek "Oruç musun?" gibi soruların riskini,
* Hatta ilim konuşurken bile "fazla konuşmanın" nasıl bir nefis tuzağına dönüşebileceğini gördüğümde, bildiğim hakikatin mahcubiyetiyle baş başa kaldım. Değineceğim başka bir nokta da ;
Okuma sürecinde başlangıçta bir hayıflanmam olmuştu: "Gazali neden bu kadar çok ayet ve hadis arkasına gizlenmiş? Neden kendi özgün cümlelerini daha az kurmuş?" diye düşünmüştüm. Ancak üzerine tefekkür edince anladım ki; Gazali burada bir "filozof" değil, bir "mürebbi" (terbiyeci) olarak konuşuyordu. Nefsin itiraz edecek delik bulamaması için kendi sesini kısmış, Hakikatin sesini (Ayet ve Hadis) en gür haliyle bize sunmuştu. O aradan çekilmişti ki, biz asıl kaynakla baş başa kalalım. Sonuç olarak: Dil Belası, sadece neyi konuşmamamız gerektiğini değil, aslında "nasıl susmamız" gerektiğini öğreten bir okul. Gazali’nin o hadis denizinde boğulmak değil, o denizle yıkanıp temizlenmek gerekiyormuş.
Nefsime ağır gelse de bu "azar," kalbim için bir inşirah oldu.
·
27 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.