Ahlaksızlığın norm olduğu bir toplumda yaşamak, yaşamak mıdır?”
Ya yaşamını idame ettirebilmek adına ahlaksızlığı bir ahlak biçimi olarak benimseyecek ya da ahlakı uğruna yaşamından vazgeçecekti…
Bu romanda aslında tek bir soru vardır ve tüm olaylar onun etrafında şekillenir:
Ahlak; açlık ve toplum baskısı karşısında ne kadar dayanabilir?
Peki;
Yaşam, sadece nefes alıp vermek midir; yoksa insanı insan yapan değerlerle birlikte sürdürülebilen bir anlam mı?
Kaygılarımızın Kışı, John Steinbeck’in son dönem eserlerinden biri olarak, konu bakımından oldukça güçlü bir zemine sahip olsa da anlatım yönünden diğer kitaplarına kıyasla daha sönük kalmış bir roman izlenimi bırakıyor. Özellikle betimleme konusundaki ustalığıyla bilinen yazarın bu eserinde, anlatımın yer yer yüzeyde kaldığını ve okuyucuya geçmesi gereken duygusal yoğunluğun tam anlamıyla aktarılmadığını düşünüyorum.
Romanın ilerleyişi zaman zaman ağır ve dağınık bir yapı sergiliyor. Bu durum, okurun metne odaklanmasını zorlaştırıyor. Oysa ele alınan tema son derece çarpıcı: Ahlaki değerlerin giderek çözüldüğü bir toplumda, bireyin bu çürümeye karşı direnme çabası.
Baş karakterin bir market çalışanı olması ve sıradan bir hayat sürmesi, anlatılan çatışmayı daha gerçek ve güncel kılıyor. Etrafındaki insanların —hatta ailesinin bile— ahlaki sınırları kolaylıkla aşması karşısında onun bu düzene uyum sağlamamak için verdiği mücadele, aslında bireyin kendi vicdanıyla verdiği savaşın bir yansımasıdır. Bu noktada karakter yalnızca bir birey değil, aynı zamanda bir “vicdan sembolü” haline gelir.
Özellikle oğlunun ödevinde yaptığı küçük bir hileye verdiği tepki, romanın en çarpıcı kırılma noktalarından biridir. Bu sahne, ahlaki çürümenin sadece toplumda değil, artık aile içinde ve yeni nesilde de normalleştiğini gösterir. Karakterin bu duruma duyduğu rahatsızlık, onun içsel çöküşünü derinleştiren temel unsurlardan biri olur.
Ancak yazarın, karakterin yaşadığı psikolojik kırılmayı okuyucuya daha güçlü ve sarsıcı bir şekilde hissettirmesi beklenirdi. Bu denli yoğun bir içsel çatışmanın, okurda da benzer bir huzursuzluk ve sorgulama yaratması gerekirken, romanda bu etkinin yeterince oluşmadığı görülüyor. Anlatımın daha “sessiz” ve kontrollü ilerlemesi, bu çöküşü daha az hissedilir kılıyor.
Buna rağmen romanın temel mesajı oldukça nettir: İnsan bir anda ahlaksızlaşmaz; küçük tavizler zamanla karakteri aşındırır. Bu yönüyle eser, günümüz toplumunda sıkça karşılaşılan bir durumu sade ama düşündürücü bir şekilde ele alır.
Sonuç olarak, anlatım açısından beklentimin altında kalsa da ele aldığı konu ve ortaya koyduğu ahlaki sorgulama bakımından değerli bir eser olarak öne çıkıyor. Okurken çevremde gözlemlediğim pek çok davranışı hatırlamam, karakterin yaşadığı içsel çatışmayı daha iyi kavramamı sağladı.
Ve roman, okuyucunun zihninde şu soruyu kaçınılmaz olarak bırakır:
Bu soruya net bir cevap verilmez. Çünkü seçenekler bellidir:
Ahlaksızlığa direnmek yalnızlığa,
uyum sağlamak ise insanın kendini kaybetmesine yol açar.
Peki,
Ahlakı bozulmuş bir toplumda insan ne yapmalı?
Yaşayabilmek için bu düzene uyum mu sağlamalı, yoksa yalnız kalma pahasına direnmeye devam mı etmeli?
·
236 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.