Ursula K. Le Guin’in Mülksüzler kitabı, klasik bir bilimkurgu gibi görünse de aslında sadece uzay, gezegenler ya da gelecek üzerine bir roman değil. Kitabın asıl meselesi insanın nasıl bir toplumda daha özgür olabileceği, eşitlik fikrinin gerçekten mümkün olup olmadığı ve düzen denilen şeyin bazen insanı nasıl sıkıştırdığı.
Roman iki farklı dünya üzerinden ilerliyor. Bir tarafta daha özgürlükçü, mülkiyetin olmadığı, herkesin eşit yaşamaya çalıştığı Anarres var. Diğer tarafta ise daha zengin, daha konforlu ama sınıf ayrımlarının ve güç ilişkilerinin belirgin olduğu Urras var. Kitabın ana karakteri Shevek ise bu iki dünya arasında kalan bir bilim insanı. Onun gözünden hem özgürlüğü hem yalnızlığı hem de toplumların kendi içinde nasıl çelişkiler taşıdığını görüyoruz.
Bence kitabın en güçlü tarafı, tek bir tarafı tamamen iyi ya da kötü göstermemesi. Anarres ilk bakışta daha adil bir yer gibi duruyor ama orada da baskı, dışlanma ve düşünce özgürlüğünü sınırlayan tavırlar var. Urras ise daha zengin ve rahat ama orada da eşitsizlik, çıkar ilişkileri ve ikiyüzlülük var. Le Guin bu yüzden okuyucuya hazır bir cevap vermiyor. Daha çok “Gerçek özgürlük nedir?” diye düşündürüyor.
Kitabın dili yer yer ağır gelebilir. Özellikle bilimsel ve felsefi konuşmaların olduğu bölümlerde okuma hızı düşüyor. Ama sabırla okuyunca romanın atmosferi insanı içine alıyor. Shevek’in yalnızlığı, anlaşılmama hissi ve kendi yolunu açma çabası oldukça etkileyici. Bu yönüyle kitap sadece politik bir roman değil, aynı zamanda bireyin toplum içinde kendisi kalma mücadelesi gibi de okunabilir.
Benim en çok sevdiğim tarafı, kitabın insanı taraf tutmaya zorlamaması oldu. Okurken bazen Anarres’i haklı buluyorsunuz, bazen Urras’ın rahatlığı cazip geliyor, bazen de ikisinin de eksik olduğunu düşünüyorsunuz. Bu da romanı daha gerçekçi yapıyor. Çünkü hayatta da hiçbir sistem kusursuz değil.
Kısacası Mülksüzler, hızlı okunacak, eğlencelik bir bilimkurgu değil. Daha çok üzerinde düşünülmesi gereken, okuduktan sonra akılda kalan bir kitap. Özgürlük, eşitlik, mülkiyet, yalnızlık ve insanın ait olma ihtiyacı üzerine güçlü bir roman. Herkese hitap etmeyebilir ama biraz düşünmeyi seven biri için oldukça değerli bir kitap.
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.