Berna Moran sanat eserinde dört unsur tespit ediyor: sanatçı, eser, okur ve bunların içinde bulunduğu dış dünya (yani toplum). Kitapta ele alınan sanat kuramları bu dört unsurdan birine yöneliyor. Bazı kuramlar sanatı sanat yapan özellikleri, eserin dış dünyayla olan ilişkilerinde buluyor ve sanat eserini insanı, hayatı , toplumu yansıtan bir aynaya benzetiyor.
Bazı kuramlarsa sanatçıya yöneliyorlar. Bu kuramlar ise temelde “duyguların ifadesine” yöneliyorlar. Resimdeki “ empresyonist-dışa vururumcu” akım gibi kendi iç dünyasının sayfalara yansımasından oluşuyor bu tür yazın eserleri.
Yine başka bir kuram türü, dış dünyayı ve sanatçıyı değil de “okuru (veya izleyiciyi , dinleyiciyi )ön plana alıyorlar. Bu defa sanatın Özü okur’da (izleyici de, dinleyici de) uyandırdığı estetik zevk ve heyecanda aranıyor.
Nihayet, sanatın özünü eserin başka şeylerle ilişkisinde değil ve doğrudan doğruya eserin kendisinde arayan kuramları ele alıyor. Bunlara göre sanat eserinin özelliği, sadece eserin kendisine yönelmesinde oluyor.
Her bir kurama başlarken, bir önceki kuramı tekrar ederek başlıyor. Bu da pekişmesi ve aralarında kurulan bağlantı açısından faydalı bir yöntem olmuş.
Kitapla ilgili yapabileceğim tek olumsuz eleştiri, dili biraz ağır. Hatta felsefi ve yer yer akademik bir kitap olduğunu söylemem yanlış olmayacaktır. Bu okumayı oldukça zorluyor evet. Ancak inanın öğrettikleri, size kattıkları, Ufuk acılığı, bu zorlanmaya değiyor.
Kitap gerçekten çok eğitici, okuduğunuzda size katacak çok şey bulacağınızdan eminim. Sanat tarihi ve sanat kuramı kitaplarını çok severek okurum. Okumalarım içinde edebiyat, yazın ve eleştiri yöntemlerine bu kadar başarılı ve detaylı yönelen nadide bir eser. sanata, edebiyata, bilime biraz merakınız varsa mutlaka okumanızı tavsiye ederim.
·
22 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.