İki kıta üstündeki konumu ve zengin doğal kaynaklarıyla tarihin her döneminde tek düzelikten uzak, çok renkli bir uygarlığın beşiği olan Anadolu, birbirinden farklı, özgün, binlerce yerleşime sahiptir. Atalarımız yüzbinlerce yıl mağara köşelerinde barınmaya çalıştıktan sonra, 10.000 yıl önce Anadolu’da kurmaya başladıkları ilk köy, kasaba ve kentlerin her biri, yaşam süreleri içinde gösterdikleri farklı özellikleri ile, akıp giden zamanın değişik noktalarında Anadolu tarihini etkilemiş, bazıları ise belli dönemlere damgasını vurmuştur. Araştırılan, incelenen yerleşimlerin bir çoğunda arkeolojik kazılar yapılmış ya da kazılar sürmektedir.
Konu olarak alınan ve farklı tarihi çağlar’ın başlığı altında incelenen yerleşimlerin hayatı, isimlerinin yer aldığı çağın içinde başlayıp, sona ermiş değildir. Bazılarının yaşamı kuruldukları çağ içinde sona ererken, bazılarının ise sonraki bir veya birkaç çağ içine kadar uzanabilen çok uzun yaşam süreleri vardır. Bunlardan bir kısmı başlangıçta farklı özellik gösterdiklerinden dolayı önem kazanmalarına karşın, bazıları önceleri sessiz kalmış, ama sonraki çağlarda gelişerek görkemli dönemlerine ulaşmanın onurunu yaşayabilmişlerdir.