"YARA ATLASI"
"Ne zaman nereye yığılıp kalacağı belli olmayan insanlarız. İnsanların büyük aşkları, en derin kardeşlikler ve hatta birinin öz evladı olmak tanışıklıktan öteye gidemiyor. İnsan can paltosunu tek başına taşıyor ve kimselere haber veremeden çıkarıyor üzerinden."
Bazı kitaplar vardır; okunmaz, içinden geçilir. Sayfalar çevrilmez, insan kendi içindeki kapıları aralar. Bu eser de tam olarak böyle bir deneyim sunuyor, okurun zihnine değil, doğrudan varoluşuna temas ediyor. İlk bakışta bir bireyin içsel çözülüşünü anlatıyor gibi görünse de, aslında bu çözülüş bir yıkım değil; kabuğun çatlaması. Çünkü insan bazen ancak parçalanarak kendine ulaşır. Yazarın dili de bu süreci destekler nitelikte: sert ama zarif, karanlık ama bir o kadar aydınlatıcı. Cümleler âdeta bir cerrah titizliğiyle seçilmiş; bizleri incitmeden kesiyor ama mutlaka bir iz bırakıyor.
Gürül gürül akan bir ırmaktan alınıp durağan, bulanık bir su birikintisine bırakılmış bir balık olmayı kim bilir?
Bu roman, böyle hisseden bir kadının hikâyesi. Ankara’nın kalabalık meydanları, Kızılay’ın boğucu egzoz kokusu… Bir yanda sürreal rüya evleri, diğer yanda ilahi teslimiyetin serinliği. Karakterimiz bu iki dünya arasında, gerçekliğin kaygan zemininde yönünü arıyor. Ağır travmaların gölgesinde kendi yara atlasını yeniden çizmeye çalışan bir kadın bu. İçinde dindiremediği bir kalabalıkla yaşıyor: savaşçı yanı, otoriter sesi ve en çok da sevgisiz bırakılmış küskün çocuğu. Bir doktor eşliğinde, tek bir bedende çoğalan bu benliklerle yüzleşiyor.
Karakterler... Onlar öyle “kahraman” falan değil. Yerde sürünen, kimi zaman kalkanı kırık, kimi zaman kılıcı paslı insanlar. Ama işte tam da bu yüzden onlar biziz. Onların kırgınlıkları pusula demiş yazar. Evet, pusula. Çünkü bazen bizi doğruya götüren şey, ne kadar doğru yaşadığımız değil, ne kadar yanlış hissettiğimizdir. İtiraf edeyim: Bu benim için yeni bir fikirdi.
En sevdiğim şey, tesadüflere bakışı oldu. Biz “aman ne tesadüf” der geçeriz. Oysa kitap fısıldıyor: “Tesadüf yoktur, vardır.” Karakterlerin birbirine değen hayatları öyle ustaca örülmüş ki, insan gerçekten inanıyor: Belki de hayatımıza giren herkes, bir yaramızın üzerine parmak basmak için geliyor.
Mektup meselesi ise başlı başına bir kırılma noktası. Çünkü insan kendine en dürüst hâliyle ancak yazarken yaklaşır. Konuşurken saklanan, düşünürken bastırılan ne varsa; kalemle birlikte yüzeye çıkar. Karakterin yazdığı o mektup, birine gönderilmekten çok, kendine teslim edilmek üzere yazılmış gibi. Eserdeki melankoli ise sıradan bir karanlık değil. Bu, insanın kendi içindeki gölgeleri tanıma süreci. Ve belki de en çarpıcı olan şu: Karakter ne kadar dibe indikçe, bizler o kadar yukarı çıkıyoruz. Çünkü onun sorgulamaları, bizim kaçtığımız sorulara temas ediyor. Hayatın anlamı, düzenin sahiciliği, bireyin kendiyle kurduğu ilişki… Bunların hiçbiri büyük laflarla değil, küçük ama derin çatlaklardan sızarak veriliyor.
Kitabın en çarpıcı unsurlarından biri kuşkusuz balık metaforu. Balık, iç dünyamızı temsil eden güçlü bir simge olarak karşımıza çıkıyor. Sessizdir, var olduğu halde kendini duyurmaz. Tıpkı içinde taşıdığımız ama çoğu zaman dile getiremediğimiz duygular gibi. Suyun içinde yaşaması ise bilinçaltını simgeliyor. Balık, fark etmeden taşıdığımız, derinlerde kalan hislerimizdir. Görürsünüz ama tutamazsınız; oradadır ama tam olarak ifade edemezsiniz. Bu his, kitap boyunca ince ama son derece güçlü bir şekilde işleniyor.
Düşünsenize: Herkesin bir haritası var. Kimimizin dağları, kimimizin çölleri. Ama bu kitap bana şunu sordu: “Peki ya senin yaralarının haritası? Hangi savaştan hangi yara iziyle çıktın?”
Ve ben cevap veremedim. Belki de bu yüzden bu kadar çarptı içime.
Sonuçta bu bir hikâye değil sadece. Bu, insanın kendine doğru yaptığı, çoğu zaman yarım bıraktığı o yolculuğun edebi bir izdüşümü.
Kitabı okurken kendimi hiç girmediğim bir odanın kapısını aralarken buldum. İçerisi loştu, eşyalar yerli yerindeydi ama hepsinin üzerinde eski bir toz vardı. O tozu üfledikçe kendi geçmişimin izleri çıkıyordu. Yazarın en büyük başarısı bence şu: Sizi 'anla' demiyor, 'hisset' diyor. Ve hissettiklerinizin sorumluluğunu size bırakıyor. O balık metaforu zihnimde öyle bir yer etti ki, kitap bittikten sonra suyun yüzeyine vuran sessiz halkalar gibi… Dalga geçiyor, kayboluyor ama iz bırakıyor. Yara Atlası, iyileşmenin gürültülü bir zafer değil, sessiz bir kabul olduğunu fısıldıyor. Ve belki de en cesur şey, 'Kaptan benim' diyebilmek için önce batmayı göze almaktır."
Bu kitap, aynaya bakıp 'sen kimsin?' diye sormakla, cevabı duymak arasındaki ince çizgide yürüyor. Yazar cevap vermiyor; sadece aynayı tutuyor. Gerisi bize kalmış."
Kitapla Kalın.
·
36 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.