Otomatik Portakal Anthony Burgess & Otomatik Portakal
Merhaba, İngiliz yazar Burgess'in romanı 1961'de yayımlanmış dilimize 1982'de çevrilmiştir. Distopik bir kurguya sahip olan kitap üç bölümden oluşmaktadır. İlaveten roman 1971'de aynı isimle sinemaya uyarlanmıştır.
Romanın baş karakteri Alex henüz 15 yaşında ama tam bir suç makinası. Onunla beraber bir çetesi var. (Ve onlar gibi bir cok cete var o toplumda) Aklınıza gelebilecek ve aklınızın almayacağı her türlü kötü fiil hayatlarının normali olmuş dahası bundan zevk alıyorlar. İlk bölüm onların yaptığı bu kötülükleri anlatıyor. Dili rahatsız edici, argo, küfür, müstehcenlik yoğun bir şekilde var ve bu bakımdan ciddi bir eleştiriye maruz kalmış kitap. Şahsen benimde eleştirdiğim bir husus bu. Çünkü roman okurken bir edebi dil hayali kuruyorsun, bu bazen dil bazen kurgu olarak ortaya konuyor. Malesef bu kitap edebi dilden çok uzak.
İkinci bölümde Alex'in hapis hayatı konu ediniyor. Ve orada bir deneyde kobay olarak onu seçiyorlar. Amaç onu "iyi insan olmaya zorlamak". Tercih hakkı elinden alınan ve kitabın adından mülhem otomatik bir portakala dönüşen Alex aslında iyi olmayı seçmemiş, seçtirilmiş oluyor. Bu da ona uzun vadede bir yarar sağlamıyor. Toplumun devlet eliyle böyle bir durumla karşı karşıya bırakılması bir bakıma insanların özgürlügüne ket vurulması anlamını taşıyor. Bu kısımda devlete, yönetim sistemine, demokrasi, özgürlük gibi kavramlara, insanların tek tipleştirilmesine eleştiriler yer alıyor.
Son bölümde ise deneyle ıslah edilmiş Alex'in topluma tekrar kazandırılması aşaması ve yaşadıkları konu ediliyor.
Yakın zamanda suça sürüklenen çocuk ifadesini ve bu konudaki tartışmaları bilen biri olarak kitaptan çıkarımım şu oldu; bir insanın iyiyi ya da kötüyü tercih etmesinin devlet mekanizması tarafından yürütülecek bir ıslah politikasıyla gerçekleşmesinin mümkün olup olmadığı? Yani bu devletin tekeline bırakılacak bir husus mu yoksa fert fert toplumun her kesimine düşen vazifeler mi var? Devlet şiddeti önleyici cezalar koyarak bir aşamaya kadar kötü fiillerin önüne geçerken uzun vadede bunun çokta etkili bir yöntem olmadığı kitaptaki karakterin özündeki kötü duygulara dönmesi ve bunları yeniden normal hissetmesiyle ortaya konuyor aslında. Kitabın bitiminde ıslahın amacına ulaşmadığı suçlularda (Alex gibi) ne yapılmalı sorusu zihnimde asılı kaldı?
*Alıntılar *
● Neden "iyiliğin kökeni"ni incelemezler, araştırmazlar? Herkesin derdi "kötülük" ya da "iblisliğin kökeni". Eğer serseriler kötülük yapıyorsa bu onların tercih hakkı. Yani adamlar kötülüğü benimsemişler. İyilerde iyiliği...
● İyilik kisinin içinden gelir. Kişi iyiliği seçebilmelidir. Kisiye secme hakkı tanınmazsa, o kişiliğini yitirir.
● Suç işleme isteğinizi ortadan kaldırırsak sorunu kökünden çözümlemiş oluruz.
● Tanrı biz kullarından ne istiyor? Tanrı'nın istediği iyilik mi yoksa iyiliği seçebilme şansına sahip olabilmek mi? Kötülüğü seçen biri gerçekte iyiliğe zorlanan birinden daha mı geçerli Tanrı'nın gözünde?
● Seni bir makine biçimine sokmuşlar. Seçme hakkını elinden almışlar. Toplumun kabullendiği davranış türlerine boyun eğmek zorundasın. Sadece iyilik yapmakla görevli küçücük bir makinesin.
● Galiba iyileşmek için önce kötüleşmem gerekecekti.
#AnthonyBurgess
#OtomatikPortakal
#ModernKlasikler
#OkurYorum
#PaşahanımınKaleminden 
Anthony Giddens
·
16 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.