Çizgili Pijamalı Çocuk, Holokost’u çocuk bakışı üzerinden anlatmaya çalışan problemli bir roman. Roman ne tarihsel gerçekliğin sertliğiyle gerçekten yüzleşebiliyor ne de kurmacanın soyut alanını güçlü bir şekilde kullanabiliyor. Ne o tarafa tam yaslanıyor ne ötekine. Yazar kitabını bir fabl olarak tanımlamış ama içinde Hitler’in, Auschwitz’in doğrudan geçtiği bir anlatıda bu biraz havada kalıyor. Ayrıca tarihsel gerçeklikten uzaklaştığında geriye kalan kurmaca tarafı da yeterince güçlü değil.
Romanın temel çıkış noktası olan iki çocuğun tel örgülerin iki yanında arkadaşlık kurabilmesi zaten tarihsel olarak mümkün değil. Buna itiraz etmiyorum; sonuçta bu bir belgesel değil. Kurmaca elbette gerçeklikle oynayabilir. Ama bunu yaptığında ortaya çıkan kırılmanın okura bir şey söylemesini bekleriz. Yeni bir şey bile olması gerekmez ama gerçekten bir yere temas etmesi gerekir.
Bruno ise anakarakterimiz ve romanın en problemli yanı. Meraklı ve sorgulayan bir çocuk olarak çiziliyor ama buna rağmen yaşadığı dünyanın gerçekliğine karşı neredeyse tamamen kör. Babasının Hitler’in adamlarından biri olması, Hitler’in evlerine kadar geliyor olması, Nazi Almanyası’nın ideolojik atmosferi ve eğitim sistemi düşünüldüğünde Bruno’nun bu kadar habersiz oluşu inandırıcılığını kaybediyor. Roman bunu sürekli “masum bakış” üzerinden açıklamaya çalışıyor ama bu masumiyet değil; daha çok bir körlük ya da aşırı bir saflık gibi, Bruno’nun karakteri buna uymuyor.
Sonuçta ortaya eksik, yüzeysel ve duygusal etkisini tarihsel ağırlığından aldığı hâlde, kurgusuyla onu basitleştiren bir anlatı kalıyor geriye. Kitapla ilgili en anlamlı fikir belki de tek bir pijamanın insanları birbirinden ayıran bütün farkları görünmez kılabileceği düşüncesi. Ama o fikre giden yol, Bruno’nun ve genel olarak çocukların sezgisel bilgeliğini böylesine göz ardı eden bir saflık üzerinden kurulunca, bu tek fikir de romana ayırdığımız zamana teselli olmuyor bence.
·
20 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.