Kefaret bittiğinden beri düşünüyorum. “Şimdi ben bu kitabı sevdim mi sevmedim mi?” Kefaret “sevdim” ya da “sevmedim” diye net tepki vermesi zor kitaplardan biri çünkü okura klasik anlamda tatmin vermiyor. Bunda anlatıcımızın güvenilmez olması buna en büyük etkenlerden biri. Kitapta kurgusal bir yazar karakterimiz yine kurgusal bir olayı arfaştıtıyor ve bu olay üzerine bir kitap yayınlıyor. Kitabın türü “true crime” yani gerçek suç kitabı. Beşgsel tadında biir kitap olarak başlıyor çünkü buı yazar kırbanın ailesiyle ya ve suçluların ailesi, öğretmenleri, arkadaşları ve yakın çevresiyle röportajlar gerçekleştiriyor. Ama kitabın sonunda görüyoruz ki bu röporlarda verilen bilgileri çarpıtmış, değitirmiş ve kendi değimiyle “sanatsal serbestlik kattığını” iddia ediyor. Yazar dolaylı olarak kitap sizi sürekli manipüle ediyormuş gibi hissediyorsunuz.
Kefaret, genç yaşta korkunç bir suç işlemiş olduğu iddia edilen üç genç kızın hikâyesi etrafında dönüyor. Yıllar sonra bu olay yeniden gündeme gelince anlatıcı, hem bu kızların hem kurbanın hem de olayın geçtiği kasabanın geçmişini araştırmaya başlıyor.Ama kitap klasik bir “katil kim?” hikâyesi değil. Bizler katilleri daha en başından tanıyoruz hatta biraz fazla tanıyoruz bile denebilir. Kitap daha çok internette gerçek suç hikâyelerine duyulan takıntıyı, insanların trajedileri nasıl tükettiğini, gerçeğin medya, söylentiler ve anlatılar arasında nasıl kaybolduğunu kurcalıyor. Atmosferi çok karanlık, kirli ve huzursuz edici. Sanki gecenin üçünde internette gerçek suç dosyaları okuyormuşsun gibi bir havası var. Ve kitap özellikle okurun merakını biraz suç ortaklığına dönüştürüyor; bu yüzden de rahatsız edici bir okuma deneyimi oluyor.
Kefaret sadece “şok edici bir suç” anlatmıyor; suçu ortaya çıkaran toplumsal zemini de gösteriyor. Dönüp baktığında aslında herkes bazı sinyalleri görüyor ama kimse gerçekten müdahale etmiyor. Kızların aile yapıları oldukça problemli.
İhmal, iletişimsizlik, duygusal uzaklık ve ebeveynlerin çocukların iç dünyasına tamamen yabancı olması dikkat çekiyor. İnternet burada önemli bir figür halin geliyor. Sadece bir araç değil, bir sosyalleşme alanı. Özellikle ergenlik dönemindeki yalnızlık, dışlanma ve öfke internet içinde yankılanarak büyüyor. Gerçek suç takıntısı, şiddetin estetikleştirilmesi, fanfiction kültürü ve anonim topluluklar karakterlerin gerçeklikle ilişkisini bulanıklaştırıyor. Kitaptaki karakterler gerçek suç hikâyelerini tüketiyor, biz okurlar da onların hikâyesini tüketiyoruz. Böylece kitap hem karakterleri hem okuru aynı döngünün içine sokuyor. Bu yüzden roman sadece bir suç hikâyesi değil, suçun medyalaştırılması üzerine de bir eleştiri gibi duruyor. Kitapta suç bir anda ortaya çıkan canilik gibi değil, ihmalin, yalnızlığın, dijital kültürün ve görmezden gelinmiş psikolojik sorunların birleşerek büyüttüğü bir şey gibi gösteriliyor. Ki bence burası son zamanlarda ülkemizden yaşananları da düşünürsek en çok üzerinde durulması gereken nokta.
·
24 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.