Yaşamak; bence sadece “acı dolu bir hayat hikâyesi” değil, insanın elinden her şey alındığında geriye ne kaldığını sorgulatan bir roman. Yu Hua bunu öyle sade ve basit bir dille anlatıyor ki okurken dramatik olmaya çalışmıyor ama tam da bu yüzden insanın içine minik minik daha çok işliyor.
Fugui’nin hikâyesi aslında bir düşüş hikâyesiyle başlıyor. Gençliğinde sorumsuz, savurgan, hayatın kıymetini bilmeyen biri. Kumar oynayarak ailesinin bütün servetini kaybetmesi ilk bakışta hak edilmiş bir son gibi görünüyor. Ama kitap ilerledikçe mesele suç ya da ceza olmaktan çıkıyor. Çünkü hayat Fugui’den sadece zenginliğini değil, sevdiği herkesi de yavaş yavaş alıyor. Bir noktadan sonra insan şunları düşünüyor: Bir insan ne kadar kayıp yaşayabilir? İnsan, bu kadar acıyla nasıl yaşamaya devam edebilir? Hayat neden bazı insanlardan her şeyi alır? İnsan, sevdiklerini kaybettikçe kendinden ne kadar eksilir?
Benim için kitabın en sarsıcı tarafı, acının hiçbir zaman sayfalarca süren büyük dramatik sahnelerle verilmemesi oldu. Ölümler bazen birkaç cümleyle geçiştirildi. Ama o sakin anlatımın altında yeri doldurulamaz korkunç bir boşluk hissi vardı. Çünkü gerçek hayatta da en büyük acılar, hayat durmuş gibi hissettiren anlarda değil; herkes yaşamaya devam ederken insanın içine sessizce yerleşiyor. Yani yaşanılan acılar, hayal kırıklıkları, yalnızlığımız dünyayı durdurmuyor. İnsan içten içe dağılırken hayat aynı şekilde devam ediyor. Bence kitap, acının tam da bu görünmez ağırlığını çok derin bir şekilde hissettiriyor.
Fugui karakterini ilginç yapan şey ise tamamen iyi biri olmaması yani aslında kusurlarıyla birlikte gerçek bir karakter olması. Hataları olan, bencil olmuş, zamanında yanlış seçimler yapmış biri. Ama yaşadıkları onu dönüştürüyor. Kitabın başındaki Fugui ile sonundaki Fugui aynı insan değil. Sanki hayat onu sürekli törpüleyerek daha sessiz, daha derin birine dönüştürüyor.
Benim en güçlü hissettiğim tema şu oldu: İnsan bazen mutlu olduğu için değil, sadece yaşam devam ettiği için yaşamaya devam ediyor. Kitap tam olarak bunu anlatıyor. “Umut” çok parlak bir şekilde yok romanda. Daha çok inatçı bir dayanıklılık var. Yani “Her şey güzel olacak” demiyor; “Her şeye rağmen insan yaşamaya devam ediyor” diyor.
Sonunda Fugui’nin yanında sadece öküzünün kalması bana çok sembolik geldi. Çünkü hayatındaki herkes gitmiş olsa bile hâlâ geçmişini taşıyan biri olarak yaşamayı sürdürüyor. O yalnızlık hissi kitabın son sayfalarında insanın içine oturuyor.
Benim için kitapta en etkileyici şey, insana hayatın ne kadar kırılgan olduğunu çok sakin ama çok derin bir şekilde hissettirmesi. Fugui’nin yaşadıkları o kadar ağır ki bir noktadan sonra insan artık “daha ne olabilir?” diye düşünüyor. Ama hayat durmuyor. Acılar, kayıplar ve yalnızlık birbirinin ardından gelmeye devam ediyor. Buna rağmen Fugui’nin hâlâ yaşamayı sürdürmesi aslında kitabın en güçlü tarafı. Çünkü roman bize insanların her zaman güçlü oldukları için değil, bazen sadece başka seçenekleri olmadığı için de hayatta kaldığını gösteriyor. Kitabı bitirdiğimde içimde büyük bir hüzün kaldı ama aynı zamanda insan ruhunun dayanıklılığına karşı garip bir saygı da hissettim. Fugui’nin hikâyesi bana, yaşamın bazen mutlu olmaktan çok katlanabilmekle ilgili olduğunu düşündürdü.
·
24 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.