Tutunamayanlar İncelemesiİnceleme
Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar kitabı, Türk edebiyatının en çok konuşulan ama belki de okunması en zor eserlerinden biri. Bu kitabı elinize aldığınızda sadece sayfalardan oluşan bir hikaye değil, sahte hayatlara ve herkese dayatılan kurallara karşı atılmış sessiz bir çığlık buluyorsunuz. Hikaye, Turgut Özben'in çok yakın arkadaşı Selim Işık'ın intihar haberini almasıyla başlıyor. Görünürde Turgut, arkadaşının neden hayattan vazgeçtiğini anlamaya çalışıyor. Ancak sayfalar ilerledikçe bu çaba, Turgut'un kendi sıradan ve kurallara uygun hayatını sorguladığı, içsel bir yolculuğa dönüşüyor. Oğuz Atay, bizleri bu sorgulamanın tam ortasına bırakıp, toplumun beklediği o maskeleri takmayı reddeden ve düzene ayak uyduramayan tüm "tutunamayanların" hislerine tercüman oluyor.
Bir okur olarak dürüstçe söylemeliyim ki, Tutunamayanlar su gibi akan, kolayca okunup bitirilecek bir roman kesinlikle değil. Aksine okuru yoran, zaman zaman duraklatan ve zihni zorlayan bir yapısı var. Kitabın içine serpiştirilmiş ansiklopedi maddeleri, şarkılar ve hiçbir noktalama işareti olmadan sayfalarca süren uzun bölümler, kitabın kurgusunu yer yer çok dağınık hissettiriyor. Bazen yazarın asıl anlatmak istediği o derin hüznün ve yalnızlığın, bu karmaşık anlatım oyunlarının altında ezildiğini bile düşünebilirsiniz. Birçok okurun bu kitabı yarım bırakmasının temel sebebi de aslında bu yorucu anlatımdır. Fakat romanın asıl sırrı da tam olarak burada yatıyor; bu katlanması zor karmaşa, aslında hayata dikiş tutturamayan Selim'in o kırgın ve paramparça zihninin ta kendisidir. Yazar bizi o zihnin içine sokmak için bilerek yorar.
Bu zorlu okuma serüveninin içinde, insanın tam kalbine dokunan ve kendi hayatını sorgulatan çok derin anlar var. Kitabı okurken kendinize sık sık "Ben bu hayatın neresinde duruyorum ve tutunmak için kendimden ne kadar ödün veriyorum?" diye sorarken buluyorsunuz kendinizi. Eserin bütün o yalnızlık ve anlaşılmama hissini tek bir cümlede özetlemek gerekirse, kitabın en can alıcı yerlerinden birinde geçen şu sözler her şeyi anlatmaya yetiyor: "Beni bir gün unutacaksan, bir gün bırakıp gideceksen, boşuna yorma derdi; boş yere mağaramdan çıkarma beni. Alışkanlıklarımı, özellikle yalnızlığa alışkanlığımı kaybettirme boşuna."
Eğer bu kitabı okumaya niyetliyseniz, ona çabucak bitirilecek bir roman gibi değil, içinizdeki o yalnız ve kırgın insanla yapacağınız uzun bir dertleşme olarak yaklaşın. Çünkü Tutunamayanlar, son sayfasını kapattığınızda biten değil, asıl o zaman aklınızda ve kalbinizde yeniden başlayan bir kitaptır.
Keyifli okumalar
·
129 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.