Türk Edebiyatının İlk Korku Romanı ve Hicivle Buluşması
Romanı okurken ister istemez aklıma önce Süt Kardeşler filmi geldi. O efsane kadroyla hafızalara kazınmış filmi düşününce kitapta da benzer bir komedi ve eğlence havası bekledim. Eğer siz de filmi önce izleyip kitaba öyle geçtiyseniz hayal kırıklığına uğrayabilirsiniz. Ama filmi bir kenara bırakıp romanı kendi bağlamında okumaya başladığınızda iş değişiyor.
Hüseyin Rahmi romanın başında hurafelere inanmadığını ve bu tarz batıl inançları eleştirmek amacıyla yazdığını açıkça belirtiyor. Okurlarından gelen yoğun talep üzerine de “madem bu kadar istiyorsunuz” havasıyla kitabı kaleme almış.
Romanın başındaki mektup bölümü benim için oldukça önemliydi. Yazarın batıl inançlara inanmadığını açıkça söylemesi ve bu tür hikâyelere mesafeli duruşu, aslında romanın niyetini baştan netleştiriyor. Hikâye ilerledikçe, özellikle Muhsine’nin perili köşke gittiği bölümlerde bende de “acaba gerçekten mi?” diye bir tedirginlik oluştu. Bu da bilinçaltımızdaki korku imgelerinden kaynaklanıyor. Ama Hüseyin Rahmi korkuyu büyütmek yerine hicivle dengeliyor. Yani amacı korkutmak değil, korkunun nasıl üretildiğini ve istismar edildiğini göstermek.
Bu yüzden roman günümüz okuruna yer yer sade ve basit gelebiliyor. Karakterler tipik Hüseyin Rahmi tarzı (saf kız, paragöz kadın, yiğit delikanlı) ve olay örgüsü de oldukça doğrudan ilerliyor. Son bölümdeki çözüm ise bana açıkçası “Scooby-Doo” hissi verdi. Her şeyin mantıklı bir açıklaması çıkınca biraz öngörülebilir oluyor.
Romanın en güçlü yanı batıl inanç ve hurafe eleştirisi. Cehalet, korku ve kandırılma üzerinden insanların nasıl kolayca yönetilebildiğini çok net anlatıyor. Bu tema bugün bile çok güncel olduğu için eser bence zamansız bir nitelik taşıyor.
Kısaca Gulyabani, film beklentisiyle değil de kendi bağlamında okunduğunda anlam kazanan, kısa, akıcı ve mesajı güçlü bir klasik. Ben hurafe ve cehalet üzerinden yaptığı eleştiri sayesinde keyif aldım.
·
447 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.