Yalanları ayarlama enstitüsü
Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’in ilanına ve sonrasındaki modernleşme çabalarına kadar uzanan geniş bir zaman dilimini kapsayan bu eser, bu süreci bir tarih kitabı gibi değil, zihniyet değişimi üzerinden ele alır. Hikâye; absürtlük ve ironi ile Doğu ve Batı yaşam tarzı arasında sıkışmışlığın sembolüdür. Hayri İrdal; Osmanlı sonu ile yeni Cumhuriyet dönemi arasında sıkışmış bir karakterdir. Eski zamanda her şeyin bir anlamı ve ruhu varken, yeni gelen zaman ile modernleşme, ruhsuzluk ve bürokrasi hâkim olmuştur. Batılılaşma yenilik için gereklidir ama eser, halkın gerçeklerinden kopuk yürütülen bazı modernleşme adımlarının bir eleştirisidir. Enstitü, aslında hiçbir işe yaramayan bir kurumdur; çünkü zaten şehirdeki tüm saatlerin aynı olması imkânsızdır. Buna rağmen devasa bir bina tutulur, müdürler atanır ve halktan "ayar vergisi" toplanır.
Romanın dört bölümü, Türkiye'nin değişim evrelerini temsil eder:
Büyük Ümitler: Hayri’nin çocukluğu ve eski İstanbul.
Küçük Hakikatler: Hayri’nin işsizliği, sefaleti ve "ayarsızlığı."
Sabah Yürüyüşleri: Halit Ayarcı ile tanışma ve enstitünün "yalan" üzerine inşası.
Her Mevsimin Bir Sonu Vardır: Enstitünün tasfiyesi ve gerçekle yüzleşme
·
21 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.