Toplu yorum :)Felsefe
Puan vermedi·328 syf.··
Beğendi
·2026 18. kitabı
·11 günde okudu
·Okunma: 30 Nisan 2026 00:00
#KayıpZamanınİzinde
#MarcelProust
2904 sayfa
Uzuun bir yolculuktan sonra merhaba!
Fransız edebiyatının modern başyapıtıyla geldim ben :)
7 kitaptan oluşan Kayıp Zamanın İzinde serisinin ilk kitabını okuduktan sonra yorum yapmış ve toplu yorumu en sonda yapacağımı söylemiştim.
Roman yazarın geçmişi hatırlama çabasıyla başlıyor. Yedi kitaptan oluşan bu seride yazarın küçüklüğünden yaşlılığına değin yaşadıklarını okuyoruz.
İlk kitapta yazar, doğduğu Combray kasabasında ve anne öpücüğünü almadan uykuya dalamayan bir küçüktür.
İkinci kitapta ergendir ve ilk kez aşkla ve sanatla tanışır.
Üçüncü kitapta yazar ailesi ile Paris'te taşınır ve burada Fransız sosyetesinin o kibirliği soğuk karanlık yüzüyle karşı karşıya kalır. Bunu ve smobizmi Dreyfus olayıyla hicveder.
Dördüncü kitapta tanıştığı Baron sayesinde eşcinsellikle yani toplumsal yasakların Arzu arzulanabilirliği ile yüz yüze gelir.
Besinci kitapta Marcel, kaçmasından korktuğu Albertine’i Paris’teki evine adeta hapseder. Kitap tamamen kıskançlık, denetim arzusu ve aşkın tutsak edici yanına odaklanır.
Altıncı kitapta Albertine evden kaçar ve Marcel'in pişmanlık dolu acılarına tanık oluruz. Tam bir melankolik yengeç erkeği.
Yedinci kitapta ise yıllar geçer, Brinci Dünya Savaşı yaşanır ve Marcel yaşlanmış olarak Paris’e döner. Bir davette eski dostlarının ne kadar yaşlandığını görünce zamanın acımasızlığını fark eder.
Ve burasıdır zaten sorguladığı daha doğrusu hatırlamaya başladığı yer. Keza kitap bu noktada başladığı yere geri döner.
Proust bu romanına ruhunu kazandıran felsefeyi aynı zamanda akrabası olan Henri Begson'a borçludur. Bergson'un felsefesinde saatle ölçülebilir olan mekanik zaman gerçek zaman değildir. Gerçek zaman süre anlamındaki Dure ile ifade edilir.
Mekanik zamanda zaman sadece ileri akarken içimizdeki zamanda ileri veya geri ya da şimdiki zaman olmak üzere istediğimiz yöne hareket edebiliriz. Bu da bize hafıza kavramına götürür ki Bergson'un felsefesinde hafıza istemli ve istemsiz olmak üzere iki çeşittir. İstemli hafıza mekanik hafızamızdır, istemsiz hafıza ise sezgilerimizdir. Ve bunun sonucu olarak aynı zamanda bizi ideal yaratım sürecine sokan bir unsurdur. Çünkü geriye doğru hatırlarken olanı olduğu gibi hatırlamaz kendimiz de yaratabiliriz veya ileri doğru hayal kurarken de yine yaratım sürecindeyizdir.
Proust bu felsefeden aldığı ruhla zamanın yani mekanik zamanın geçici olduğunun ayırdına vardığı gibi zamanın ruhunun yalnızca sanatla var olacağını da farkeder. "Sanat ortaya çıktığı zamanın ruhunu mu taşır?" yoksa "Herhangi bir zamanda hatırlatma itkisiyle insanı ideal yaratım sürecine sokan bir nesne midir?" sorularına kapı aralanmış olur boylece. Ee bu da felsefenin cilvesidir, nihayetinde.
Eylül ayından beri beraberdik kendileriyle. Yolumuz ayrıldığı için üzüldük tabii ama edebiyat dünyasının son peygamberini okumaktan da memnunuz.
Çav bella
·
45 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.